Τετάρτη, 30 Μαρτίου 2011

Ανεμογεννήτριες: Μικρό όφελος - μεγάλη καταστροφή λένε τώρα οι επιστήμονες


Από την Εφημερίδα Διρφυακά Νέα - Επικοινωνία με την εφημερίδα:
Γιάννης Γιαννούκος Τηλ.: 22280 51210 & 22280 51224

Έντονα αμφισβητείται πλέον η κατασκευή και η λειτουργία ανεμογεννητριών, ως εναλλακτική λύση παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας. Τα συμπεράσματα που έχουν προκύψει από τη χρονική στιγμή που άρχισαν να λειτουργούν οι πρώτες ανεμογεννήτριες είναι απογοητευτικά και ταυτόχρονα αποκαλυπτικά:

Σύμφωνα με στοιχεία της οργάνωσης GREEN PLANET: «η παραγόμενη ηλεκτρική ενέργεια από τη λειτουργία ανεμογεννητριών είναι απίστευτα ασήμαντη ενώ η καταστροφή στο φυσικό περιβάλλον είναι πρωτοφανής και ανεπανόρθωτη!»

Από τα γεγονότα που σχετίζονται με την εγκατάσταση των ανεμογεννητριών προκύπτει ότι μια ανεξέλεγκτη καταστροφή του φυσικού περιβάλλοντος βρίσκεται σε εξέλιξη, με μοναδικό κίνητρο το οικονομικό όφελος επιχειρηματιών, που εκμεταλλευόμενοι τις μεγάλες επιδοτήσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης επωφελούνται της ευνοϊκής γι' αυτούς νομοθεσίας. Μερικές από τις επιπτώσεις είναι σύμφωνα με τους επιστήμονες οι εξής:

- Η χλωρίδα, η πανίδα, οι ανεξερεύνητες αρχαιολογικές θέσεις, τα παραδοσιακά μονοπάτια, θα χαθούν κάτω από το βάρος των βίαιων επεμβάσεων.

- Οι εκατοντάδες ανεμογεννήτριες, οι υποσταθμοί, οι γραμμές μεταφοράς θα εξαφανίσουν το κάλλος των φυσικών τοπίων που θα μετατραπούν σε βιομηχανικές ζώνες παραγωγής αιολικής ενέργειας. Επίσης θα φέρουν καίριο πλήγμα στον τουρισμό (στη Δανία ο τουρισμός έπεσε 40%), την κτηνοτροφία και σε όλους αυτούς που εργάζονται και ζουν από το δάσος.

- Το μεγαλύτερο αιολικό «πάρκο» στην Ευρώπη έχει τρεις μόνιμους υπαλλήλους. Επομένως το πρόσχημα για την καταπολέμηση της ανεργίας είναι ψευδές.

- Καταστρέφεται το δάσος από διαμορφώσεις και διανοίξεις δρόμων.

- Οι εγκαταστάσεις εξυπηρετούν τα ευκαιριακά συμφέροντα των επιχειρηματιών της αιολικής ενέργειας που σπεύδουν να αξιοποιήσουν τα Ευρωπαϊκά κονδύλια ως νέοι αποικιοκράτες.

- Αυτοί που επιζητούν την ηρεμία της φύσης και της υπαίθρου, παύουν να επισκέπτονται περιοχές με ανεμογεννήτριες εξαιτίας της οπτικής και ηχητικής ρύπανσης. Αυτό το διαπιστώνει όποιος προσπαθήσει να ζήσει έστω και μια μέρα σε περιοχή δίπλα σε ανεμογεννήτριες.

- Ο ήχος μιας ανεμογεννήτριας είναι ένας θόρυβος διαπεραστικός, χαμηλής συχνότητας γδούπος, κάθε φορά που η έλικα περνά από τον πύργο της. Θυμίζει την αντήχηση του ελικοπτέρου από μακριά.

- Οπτικά μια ανεμογεννήτρια διακρίνεται από απόσταση 40 χιλιομέτρων μιας και το ύψος της ξεκινά από 65 μέτρα και μπορεί να φτάσει έως και τα 105 μέτρα. Το συνολικό βάρος της κάθε ανεμογεννήτριας είναι ανάλογο με το μέγεθός της και ξεκινάει από 223 τόνους, 264 τόνους, 313 τόνους και φτάνει στους 383 τόνους. Κάθε ανεμογεννήτρια χρειάζεται 100 τ.μ. τσιμέντο και σε βάθος τουλάχιστον 3 μέτρων και για κάθε πυλώνα χρειάζεται να πέσουν 500 περίπου κυβικά μέτρα μπετόν.

- Αρκετές φορές έχει τύχει να σπάσουν έλικες, που ο καθένας τους ζυγίζει 1,5 τόνο και να εκσφενδονιστούν έως και 400 μέτρα μακριά.

- Επηρεάζουν ψυχολογικά τον άνθρωπο ακόμη και σε απόσταση 1,5 χιλιομέτρου.

- Ακόμα και αν τοποθετηθούν 25.000 ανεμογεννήτριες οι ρύποι σε διοξείδιο του άνθρακα και διοξείδιο του θείου θα παραμείνουν κατά 99,93%.

- Η τιμή του ρεύματος που παράγεται από την αιολική ενέργεια, και που φτάνει στο τελικό αποδέκτη, δηλαδή τον καταναλωτή, όχι μόνο δεν είναι μειωμένη, αλλά αυξάνεται από 130% έως 400%, σε σχέση με τις τιμές της συμβατικής ενέργειας.

- Το ζωικό βασίλειο θα υποφέρει. Οι ανεμογεννήτριες μόνο στην περιοχή της Καλιφόρνιας σκοτώνουν κατά μέσο όρο 200-300 γεράκια, και 40-60 χρυσαετούς ετησίως, ενώ έχει εκτιμηθεί ότι 7.000 αποδημητικά πουλιά το χρόνο σκοτώνονται από αιολικούς στροβιλοκινητήρες στη νότια Καλιφόρνια.

- Το μανιφέστο 100 Γερμανών καθηγητών και διανοουμένων σχετικά με την αιολική ενέργεια αναφέρει: η ικανότητα παραγωγής ενέργειας από τον άνεμο είναι συγκριτικά χαμηλή. Οι ανεμογεννήτριες με επιφάνεια πτερυγίων ίσων με το μέγεθος ενός γηπέδου ποδοσφαίρου, παράγουν μόνο ένα πολύ μικρό ποσοστό της ενέργειας που παράγει ένας συμβατός σταθμός. Έτσι με περισσότερες από 5.000 ανεμογεννήτριες στη Γερμανία, παράγεται λιγότερο από το 1% του απαιτούμενου ηλεκτρισμού. Στη Μ. Βρετανία, θα χρειαζόντουσαν 14.400 ανεμογεννήτριες για να
 παραχθεί το 4,4% του ηλεκτρικού ρεύματος και 32.700 για να παράγουμε το 10%. Οι δείκτες μόλυνσης είναι παρόμοιοι για τον ίδιο λόγο. Η συνεισφορά της αιολικής ενέργειας προς αποφυγή του φαινομένου του θερμοκηπίου είναι περίπου 1 έως 2 τοις χιλίοις!

Λίγη ενέργεια - Πολλά «σκουπίδια»
Στατιστικά η αιολική ενέργεια είναι απολύτως ασήμαντη όσον αφορά την συνεισφορά της στη συλλογική παραγωγή ενέργειας και ως εκ τούτου στη μόλυνση του περιβάλλοντος και στο φαινόμενο του θερμοκηπίου.

- Ενώ η τεχνολογία αυτή ήταν γνωστή από πολλά χρόνια, εν τούτοις χρησιμοποιήθηκε τα τελευταία χρόνια που άρχισαν οι επιδοτήσεις των αιολικών πάρκων. Όπου σταμάτησαν οι επιδοτήσεις έπαυσαν να τις συντηρούν.

Αυτό συνέβη στη Σουηδία, Ολλανδία, Γερμανία, Νορβηγία και Καλιφόρνια των ΗΠΑ. Το όριο ζωής των ανεμογεννητριών δεν ξεπερνά τα 20-25 χρόνια. Αν συνεχιστεί η κατασκευή τους (που στην ουσία είναι συνέχιση των επιδοτήσεων αφού εκεί αποβλέπουν οι «επενδύσεις»), αυτό που θα κληροδοτηθεί στις επόμενες γενιές, θα είναι ένα απέραντο νεκροταφείο παλιοσιδηρικών και βουνά φορτωμένα με χιλιάδες τόνους μπετόν και χιλιάδες μέτρα υπόγειων και υπέργειων καλωδιώσεων.

Ηλιακή ενέργεια
Η χώρα μας έχει μεγάλη ηλιοφάνεια, πράγμα που σημαίνει πως μια στροφή στην παραγωγή ηλιακής ενέργειας θα ήταν πιο αποδοτική και ωφέλιμος, χωρίς να προκαλεί όλα τα παραπάνω προβλήματα.

Στις βόρειες Ευρωπαϊκές χώρες, Γερμανία, Δανία, Βέλγιο, Ολλανδία κλπ. επιδοτούνται τα νοικοκυριά με το 40% περίπου για να τοποθετήσουν την ανάλογη εγκατάσταση, ώστε το σπίτι να παίρνει την ενέργεια από τον ήλιο με αποτέλεσμα και οικονομία ενέργειας να γίνεται, αλλά και οικονομία στο νοικοκυριό μιας και δεν θα πληρώνει ρεύμα αλλά θα το παίρνει από τον ήλιο.

Εδώ όμως στην Ελλάδα δεν επιχορηγείται αυτή η προσπάθεια. Κάτι ακούγεται ότι προτίθενται να επιχορηγήσουν μεγάλες μονάδες παραγωγής ηλιακής ενέργειας, οι οποίες θα πωλούν το παραγόμενο ρεύμα.

Τα ίδια Παντελάκη μου, τα ίδια Παντελή μου. Δεν μας ενδιαφέρει η ανακούφιση του φτωχού πολίτη, αλλά το κέρδος των κερδοσκόπων αποικιοκρατών.

Τρίτη, 29 Μαρτίου 2011

Στην Κερατέα εδώ και τρεις μήνες γίνεται πόλεμος. Δημοτική αρχή και κάτοικοι έχουν ξεσηκωθεί ενάντια στην "πράσινη επένδυση" που υποβαθμίζει την ποιότητα ζωής τους. Εκεί άραγε δεν δίνονται αντισταθμηστικά στον Δήμο; Εκεί άραγε ο Δήμαρχος έκανε παζάρια για το 3 ή το 5 % ετησίως; Εκεί άραγε οι Βουλευτάδες και πολιτικάντηδες ήταν ασυζητητί υπέρ της επένδυσης ΧΥΤΑ;
Αν νομίζετε ότι δεν έχει καμιά ομοιότητα η περίπτωση της Κερατέας με τη δική μας, είστε μακράν νυχτωμένοι.
Κι εκεί το ζήτημα είναι άκρως περιβαλλοντικό κι εκεί τίθεται ζήτημα εξυπηρέτησης ολόκληρης της Αττικής και εκεί δίνονται εκατομμύρια ευρώ στον Δήμο ετησίως, και εκεί ανοίγουν θέσεις εργασίας για τους κατοίκους.
Τι είπατε; Εκεί έχουν να κάνουν με σκουπίδια κι εδώ με ανανεώσιμη πηγή ενέργειας;
Από τη στιγμή που ένας τόπος γίνεται ολόκληρος "εργοστάσιο" για να εξυπηρετήσει ανάγκες μιας μεγαλούπολης που είναι ουσιαστικά η μισή Ελλάδα, καμία σημασία δεν έχει αν αυτό το εργοστάσιο καίει σκουπίδια ή αέρα. Δεν διαφέρουμε πουθενά με την τύχη που επιφυλάσσουν στην Κερατέα επενδυτές και κυβέρνηση. Ούτε καν στη μυρωδιά. Διότι ούτε ο ΧΥΤΑ θα μυρίζει.
Αντιθέτως μοιάζουμε σε πολλά. Η υποβάθμιση του φυσικού περιβάλλοντος και της ποιότητας ζωής μας είναι ακριβώς ίδια.
Εναλλακτικές; Πολλές και πολύ απλές. Αλλά δεν είμαι αρμόδιος να τις προτείνω. Για το μόνο που είμαι αρμόδιος είναι να υπερασπιστώ τη Χίο που θέλω να ζω. Και αυτό να το κάνω με όποιο κόστος και με κάθε μέσο.

Γιάννης Μακριδάκης

Green business in Chios - Let's not Let ΡΟΚΑΣ Roll

Παραμυθιάζουν για ανάπτυξη και πράσινα άλογα. Πράσινα σαν τα χρώματα του σοσιαληστρικού ΠΑΣΟΚ και της πράσινης οικονομίας τους. Από δίπλα και η ΝΔ σαν άλλη απόχρωση του ίδιου πρασίνου. Χέρι - χέρι αλά Ρόκας-ibertrola corporation βάλθηκαν να μας δείξουν το δρόμο της πράσινης κερδοφορίας στο νησί και την περιφέρειά μας. Οι ίδιοι οι καπιταλιστές που απειλούν το περιβάλλον και τον πλανήτη με καταστροφή, βρήκαν ακόμα και μέσα στην περιβαλλοντική (και οικονομική) κρίση νέο πεδίο κερδοφορίας να επεκτείνουν τις μπίζνες. Ο λόγος για τον τρόπο “αξιοποίησης” των ΑΠΕ. Με τί μετράται το κόστος και η απόδοση μιας “επένδυσης” ; Με όρους ιδιωτικής κερδοφορίας (και μεγιστοποίησης των κερδών) όπως το μετράνε οι καπιταλιστές προς όφελος και ικανοποίηση της αδηφάγου διάθεσης του κάθε Ρόκα και της κάθε πολυεθνικής ή με όρους κοινωνικής - κοινής ωφελείας προς όφελος και ικανοποίηση των κοινωνικών αναγκών. Μα το δεύτερο είναι σαφώς ασύμβατο με το σύστημά τους και τους σκοπούς τους. Η διαχειριστική αντιμετώπιση για το πόσες ανεμογεννήτριες μας χρειάζονται για την κάλυψη των αναγκών και μόνο του νησιού και ενώ η κατεύθυνση παραμένει στα χέρια της ιδιωτικής πρωτοβουλίας, δεν μπορεί να αποτελεί την απάντηση. Αποπροσανατολιστικά και εκτονωτικά μόνο μπορεί να λειτουργεί. Μόνο συναίνεση μπορεί να προσφέρει απλόχερα στο Ρόκα και τον κάθε Ρόκα για να πατήσει πόδι στο νησί και σταδιακά να καταστρέψει τις περιοχές όπου θα αναπτυχθεί από κάθε άποψη ιστορική, οικολογική, αρχαιολογική και οικονομική με καταστροφικές συνέπειες και στην ίδια τη φυσιογνωμία του τόπου μα και στη ζωή και την εργασία των ίδιων των κατοίκων. Το σύνολο του λαού οφείλει να σταθεί απέναντι σε κάθε τέτοιου είδους “επένδυση”, που για το κεφάλαιο και τους πολιτικούς του υπαλλήλους (τοπικά και κεντρικά) δεν αφορά ανάπτυξη ή θέσεις εργασίας όπως ισχυρίζονται και προσπαθούν να μας το παρουσιάσουν. Βλέπουμε τα ανάλογα παραμύθια σε κεντρικό επίπεδο πως ερμηνεύονται. Το καλό της τσέπης των ολίγων εχόντων και κατεχόντων, μεγαλύτερη εκμετάλλευση της φύσης και των εργαζομένων, με ταυτόχρονη υποβάθμιση της ζωής τους και καταστροφή τοπικών περιοχών για την ιδιωτική κερδοφορία. Από τη Λευκίμμη μέχρι την Κερατέα κι από την Πτολεμαΐδα μέχρι την Άνδρο όπου περιοχές ολόκληρες θυσιάζονται στο βωμό του κεφαλαίου. Το σύνολο της κοινωνίας της Χίου, όλες οι δυνάμεις της ριζοσπαστικής και κομμουνιστικής αριστεράς και της ριζοσπαστικής οικολογίας, οφείλουμε να αποκρούσουμε την επίθεση, να μην αφήσουμε καμία πολυεθνική και κανένα πολιτικό τους εκπρόσωπο να κάμει κουμάντο στον τόπο μας καταστρέφοντας τη φύση και τις ζωές μας. Εκκινώντας με αντικαπιταλιστικό πρόσημο, χτυπώντας την αιτία και όχι το αποτέλεσμα, οφείλουμε να ανοίξουμε τον δρόμο και την προοπτική που θα μπορεί να εξασφαλίσει το κοινό μας καλό και τη βελτίωση της ζωής μας, με σεβασμό και κατάργηση της εκμετάλλευσης φύσης και ανθρώπου, χωρίς εξωτερικούς ρυθμιστές και αχθοφόρους των ονείρων μας που θα κοιτούν μόνο πως να γεμίσουν οι τσέπες τους.
ΑΝΤ.ΑΡ.ΣΥ.Α. - Χίου http://antarsyachios.wordpress.com/

Η Κερατέα δίνει το παράδειγμα. Εκεί όμως έχουν Αρχές με τσαγανό. Εδώ αν τους λέγανε πως ο ΧΥΤΑ είναι ανάπτυξη και έργο πνοής, θα ήτανε υπέρμαχοι όλοι από Βουλευτάδες μέχρι Δημαρχο. Εχετε καμιά αμφιβολία;



Έωλα τα αίολα

Στα Ψαρά, όπου και υπηρέτησα από το 2000 έως το 2004, έχει ένα μικρό αιολικό πάρκο που διαχειρίζεται η ΔΕΗ, 13 μικρές ανεμογεννήτριες ,αν θυμάμαι καλά, σε δυό λοφοπλαγιές δίπλα στη θάλασσα περίπου ένα χιλιόμετρο έξω από τον οικισμό.
Νομίζω ήταν του μεγέθους απόδοσης των 2 mw, όσο θα είναι κάθε μία από τις 75 γιγάντιου μεγέθους προτεινόμενες προς εγκατάσταση από την ισπανική εταιρεία στη Χίο.
Το παραγόμενο ρεύμα από το αιολικό πάρκο των Ψαρών ερχόταν με υποθαλάσσιο καλώδιο στο Μελανιός και από κεί στο κέντρο διανομής στη Χίο.
Τα Ψαρά τροφοδοτούνταν με ενέργεια με ένα άλλο υποθαλάσσιο καλώδιο που ερχόταν από τη Χίο.
Το τοπικό εργοστάσιο της ΔΕΗ , μετά την κατασκευή του πάρκου, περιήλθε σε κατάσταση «ψυχρής εφεδρείας» οι δε ντόπιοι εργαζόμενοι σ΄αυτό (2 τον αριθμό) παρέμειναν ως εργαζόμενοι μετά από προφορική συμφωνία με τους Ψαριανούς όταν παραχώρησαν τους λόφους τους.
Το τιμολόγιο της ΔΕΗ ουδέποτε μειώθηκε εξαιτίας του αιολικού πάρκου και το νησί υπέφερε μονίμως από διακοπές ρεύματος είτε λόγω βλάβης στο Μελανιός ή στη Χίο ή φθορές των υποθαλασσίων καλωδίων.
Το τοπικό εργοστάσιο, αν και εξοπλισμένο με γεννήτρια που κάλυπτε τις ανάγκες του νησιού, δεν έπαιρνε άδεια να «βάλει μπρός» σε περίπτωση διακοπής ρεύματος για λόγους οικονομίας καυσίμων και έτσι μέναμε και 4 και 5 μέρες χωρίς ρεύμα. Στους μακρινούς περιπάτους μου στο νησί , παρατήρησα ότι οι ντόπιοι κτηνοτρόφοι απέφευγαν σαν το διάολο να στήνουν τις στάνες τους κοντά στο πάρκο γιατί όπως μου λέγανε « δεν μπορούν να κοιμηθούν τα ζά απ΄το θόρυβο και κόβει το γάλα τους» και δεκάδες φορές είχα βρει στη ρίζα των α/γ σκοτωμένα πουλιά , γλάρους αλλά και μικρά γεράκια.
Όσο έμεινα επίσης στο νησί, παρατήρησα ότι ουδέποτε κάποιος τουρίστας ζήτησε να τον πάμε να επισκεφθεί ως τουριστικό αξιοθέατο το αιολικό αλλά εν αντιθέσει ρωτούσε για τις παραλίες και το Μοναστήρι των Ψαρών.
Το πάρκο, όταν ήμουν εκεί, είχε ήδη ζωή μίας δεκαετίας και κάποιες α/γ ήταν χαλασμένες και κρεμόντουσαν τα κουφάρια των πτερυγίων τους.
Καμία θέση εργασίας δεν είχε ανοίξει στον τόπο απ΄το πάρκο και οι ντόπιοι μου έλεγαν ότι κάπου-κάπου έρχεται απ΄την Αθήνα κάποιος τεχνικός για τις μικροεπισκευές.
Έρχεται τώρα στη Χίο μία εταιρεία ισπανικών συμφερόντων με ελληνικό προφίλ.επιδοτούμενη από τους Έλληνες πολίτες (κοιτάξτε το λογαριασμό της ΔΕΗ εκεί που γράφει τέλη για ΑΠΕ για να καταλάβετε ποιός πληρώνει) και ζητά να εγκαταστήσει γιγάντιες α/γ σε μικρού μεγέθους τόπο .
Δεν είμαι τεχνολόγος αλλά το διαδίκτυο δίνει στοιχεία πιά για όποιον θέλει να ψάξει.
Βρήκα λοιπόν την α/γ VESTA 2MW που χρησιμοποιεί η εταιρεία και είδα τα μεγέθη και σε διαφημιστικό βίντεο πώλησης!
Μου αρκεί το ότι το πτερύγιο κάθε μιάς από αυτές έχει μήκος 45 μ και βάρος 7 τόνων. Έχω ανέβει το Αίπος με μηχανή και παρατήρησα ότι και αυτή δεν χωρούσε να στρίψει καλά-καλά. Από πού θα περάσουν και πώς θα στρίψουν αυτές οι νταλίκες;
Πόσους δρόμους και τι διαστάσεων θα ανοίξουν μέσα στις περιοχές εγκατάστασης;
Αν τα καλώδια είναι υπόγεια δεν θα εκχερσωθούν κι άλλες εκτάσεις;
Οι περιοχές αυτές δεν θα είναι περίκλειστες και για λόγους ασφαλείας απρόσιτες από όλους; Τι σημαίνει για τη Χίο εργοστάσιο της ΔΕΗ σε κατάσταση «ψυχρής εφεδρείας» και πόσες θέσεις εργασίας θα χαθούν όταν στην ιστοσελίδα της η εταιρεία διαμηνύει ότι θα «προσπαθήσει να προσφέρει και στα 3 νησιά-Λήμνο, Λέσβο, Χίο-73 θέσεις εργασίας»;
Το υποθαλάσσιο καλώδιο σύνδεσης με την Εύβοια όπου θα μεταφέρεται και από κει θα αναδιανέμεται το ρεύμα στη Χίο, κόστους 800 εκατομμυρίων ευρώ, γνωρίζουν οι πολίτες ότι δεν θα το πληρώσει η εταιρεία αλλά οι ίδιοι ενώ τα κέρδη θα τα εισπράξει ο ισπανικός κολοσσός πουλώντας το ρεύμα στη ΔΕΗ κι αυτή σε μας με προφανή αύξηση των τιμολογίων;
Γνωρίζετε ότι η Άνδρος από τότε που διασυνδέθηκε μέσω αιολικού πάρκου μαμούθ έχει συνεχείς διακοπές ρεύματος διότι αν κριθεί ότι στη διανομή προηγείται η πρωτεύουσα κόβουν το ρεύμα στο νησί;
Τι ανάγκη θέσεων εργασίας εργατών(κατά την εγκατάσταση του πάρκου) έχει η Χίος των επιστημόνων τη στιγμή που ακόμα βλέπω ότι βασικά αλλοδαποί χρησιμοποιούνται για τα έργα ως εργάτες;
Μιλούν οι υποστηρικτές του πάρκου μαμούθ για «ξερότοπο» που έτσι κι αλλιώς δεν φυτρώνει τίποτα.
Μα καλά , δεν γνωρίζουν ότι γι΄αυτό το δωρικό, λιτό τοπίο των ελληνικών νησιών έρχονται άνθρωποι απ΄ όλα τα πέρατα της οικουμένης στη χώρα μας για τουρισμό;
Δεν είμαι Χιώτισσα αλλά είναι κρανίου τόπος οι Μπαμπακιές , ο Κέραμος το Κεφαλόβουνο;
Ανάπτυξη, ανάπτυξη, ανάπτυξη φωνάζουν οι «αξιοποιητές» της δημόσιας περιουσίας.
Η Χίος έχει ανάπτυξη.
Η Χίος έχει τη Ναυτιλία της πηγή πλούτου για τον τόπο.
Έχει ένα μικροκλίμα που ευνοεί τα αρωματικά φυτά γι΄αυτό τη λένε Μυροβόλο.
Έχει έναν πρότυπο αγροτικό συνεταιρισμό μαστίχας που τον ζηλεύει όλη η Ελλάδα
Έχει αιώνες πολιτισμού αλλά και κοσμοπολιτισμού που μπορεί να τον εκμεταλλευτεί τουριστικά με ήπιες μορφές μακριά απ΄ το μοντέλο της μυκονιάτικης αρπαχτής.
Ο τόπος έχει ζωή και δυναμική από μόνος του και δεκάδες επιστήμονες ,παιδιά της Χίου, απόφοιτους της σχολής Διοίκησης επιχειρήσεων που μπορούν να δώσουν πνοή στον τόπο χωρίς εισαγόμενους επενδυτικούς μεσσίες και τους μιζαδόρους που ακολουθούν συρφετός από πίσω.
Όσο για την ενέργεια , 50-60 MW που χρειάζεται ο τόπος μπορούν να καλυφθούν εύκολα με περιστολή κατανάλωσης ,οικιακή εφαρμογή των ΑΠΕ και μικρά αιολικά και φωτοβολταϊκά πάρκα που θα αποφασίσουν οι τοπικές κοινότητες για το πού θα εγκατασταθούν.
Και, επιτέλους, ας φτιαχτεί και ένα μικρό εργοστάσιο ανακύκλωσης που και δουλειά θα προσφέρει και ανάπτυξη και οικονομία ενέργειας.
Υπέγραψα το κείμενο της πρωτοβουλίας αν και δεν είμαι Χιώτισσα γιατί πιστεύω ότι ο τόπος που ζει κάποιος είναι η πατρίδα του.
Ελπίζω να την νοιάζεστε όσο κι εγώ που είμαι περαστική από δω.
Σ.Λαμπίκη 

Δευτέρα, 28 Μαρτίου 2011

Ας πάρουμε μια ιδέα για μεγέθη και τεχνικά


Τι σημαίνει όμως ανεμογεννήτρια;
Μια ανεμογεννήτρια που προορίζεται για την βιομηχανική εκμετάλλευση της αιολικής ενέργειας, είναι μια μηχανή που μετατρέπει την ενέργεια του ανέμου σε ηλεκτρική ενέργεια με σκοπό να την διοχετεύσει στην συνέχεια στο ηλεκτρικό σύστημα της χώρας, αποτελεί δηλαδή ένα "μικρό" σταθμό παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας με "καύσιμη ύλη" τον άνεμο. Τα τελευταία χρόνια το μέγεθος των ανεμογεννητριών αυξάνεται συνεχώς προκειμένου να αξιοποιηθεί με όσο το δυνατόν καλύτερο και οικονομικότερο τρόπο η δύναμη του ανέμου. Μια Α/Γ των 850 kW έχει τρία πτερύγια διαμέτρου 52μ. και το συνολικό ύψος της ξεκινάει από 80μ και φτάνει τα 110 μ. (ανάλογα με το ύψος του πύργου), ενώ ζυγίζει μέχρι και 142 τόνους χωρίς τα θεμέλια της. Η δε 3ών MW ανεμογεννήτρια που βλέπουμε σήμερα στα Δίδυμα και αποτελεί και τη μεγαλύτερη χερσαία ανεμογεννήτρια σε κυκλοφορία αυτή τη στιγμή, έχει πτερύγια διαμέτρου 90 μ., φτάνει σε ύψος τα 150 μέτρα και ζυγίζει μέχρι και 380 τόνους χωρίς τα θεμέλιά της.
Όπως καταλαβαίνει κανείς αυτές οι ανεμογεννήτριες δεν "φυτεύονται" έτσι απλά. Απαιτούν για αντίβαρο εκατοντάδες μ3 οπλισμένου σκυροδέματος. Για τα θεμέλια των ανεμογεννητριών πρέπει να γίνει εκσκαφή μιας τρύπας μεγέθους περίπου 15μ. x 15μ. και βάθους 2 μέτρων (ανάλογα με τις γεωτεχνικές συνθήκες). Γύρω από τις ανεμογεννήτριες δημιουργούνται επίπεδα πλατώματα (τουλάχιστον διαστάσεων 15 x 15 χ 3.14= 706,5 μ2) και ένας δρόμος πρόσβασης για βαριά οχήματα. Μια ανεμογεννήτρια απαιτεί κατά μέσο όρο περίπου 14 χιλιόμετρα καλώδια για την σύνδεση της με τον υποσταθμό. Τα καλώδια αυτά είναι είτε εναέρια, οπότε και θα απαιτήσουν εκατοντάδες (χιλιάδες) στήλες για την στήριξή τους, είτε υπόγεια, οπότε και θα γίνεται εκσκαφή χαρακωμάτων πολλών χιλιομέτρων.
Μια ανεμογεννήτρια των 850 kW απαιτεί θεμέλια περίπου 350μ3, βάρους 805 τόνων, ενώ των 3ών MW απαιτεί περίπου 475 μ3 οπλισμένο σκυρόδεμα, βάρους 1200 τόνων. Αν πολλαπλασιάζουμε το βάρος επί
3.405 ανεμογεννήτριες των 850 kW, έχουμε:
- οπλισμένο σκυρόδεμα: 1.191.750 μ3 και 2.741.025 τόνους
- Κανάλια καλωδιώσεων:47.670 χλμ
- Επίπεδα πλατώματα: 2.405.632,5 μ2
ή επί 965 ανεμογεννήτριες των 3 ΜW, έχουμε:
- οπλισμένο σκυρόδεμα: 458.375 μ3 και 1.158.000 τόνους
- Κανάλια καλωδιώσεων: 13.510 χλμ.
- Επίπεδα πλατώματα: 681.772,5 μ2
Αν προσθέσουμε την διάνοιξη εκατοντάδων χιλιομέτρων δρόμων πρόσβασης για βαριά οχήματα καθώς και την κατασκευή των υποσταθμών υψηλής τάσης για την διοχέτευση της ηλεκτρικής ενέργειας στο ηλεκτρικό δίκτυο αντιλαμβανόμαστε την έκταση της καταστροφής που θα γίνει σε περιοχές όπου μέχρι σήμερα η παρέμβαση του ανθρώπου ήταν ήπια έως ανύπαρκτη.
Για να υπάρχει αυτός ο "οργασμός" αιτήσεων από επενδυτές, προφανώς θα υπάρχουν αρκετές κορυφογραμμές σε ολόκληρη την Πελοπόννησο για να "φιλοξενήσουν" τόσες ανεμογεννήτριες. Το αν όλες αυτές οι κορυφογραμμές έχουν πραγματικά αξιόλογο αιολικό δυναμικό αυτό δεν μπορούμε να το κρίνουμε. 153 αιολικά πάρκα με μέσο όρο 19 MW, σημαίνει βάσει του παραδείγματος των ανεμογεννητριών μας, είτε περίπου 22 ανεμογεννήτριες των 850 kW είτε περίπου 6 των 3 ΜW ανά αιολικό σταθμό. Αν λάβουμε υπόψη ότι μέσα σε ένα αιολικό σταθμό οι ανεμογεννήτριες, για να μην επηρεάζει η μία την άλλη, πρέπει να τοποθετούνται μεταξύ τους σε αποστάσεις 3 με 5 φορές την διάμετρο των πτερυγίων τους (όταν τοποθετούνται κάθετα στην επικρατέστερη κατεύθυνση του ανέμου) και 5 με 9 φορές (όταν τοποθετούνται παράλληλα), τότε χρειαζόμαστε κορυφογραμμές συνολικού μήκους από 525 χλμ έως 1.575 χλμ. για Α/Γ 850 kW και 248 χλμ. έως 744 χλμ. για Α/Γ των 3 ΜW.

Κυριακή, 27 Μαρτίου 2011

Μην ξεχνάτε την Τετάρτη 30 Μάρτη 9μμ στο καφέ Κήπος η 1η συνάντηση της Πρωτοβουλίας


Αφελές ερώτημα

Αναγνώστης του μπλογκ μας έστειλε το παρακάτω ερώτημα:
Ποιος έχει την ευθύνη αντικατάστασης ή αποξήλωσης των ανεμογεννητριών του Αίπους οι οποίες είναι σε αχρηστία εδώ και χρόνια;

Έλα ντε! Ποιος να την έχει άραγε; Υποθέτουμε κάποιος υπέρμαχος της επένδυσης που λαμβάνει μέρος και στις συναντήσεις των επενδυτών με τις τοπικές αρχές (ίσως ως εκπρόσωπος των επενδυτών);
Καταλαβαίνει κανείς λοιπόν τι πρόκειται να συμβεί σε 15-20 χρόνια όταν θα τελειώσει η ζωή των α/γ τεράτων που θα στήσουν στη Β. Χίο. Αν νομίζετε ότι θα ρθει κανείς από αυτούς να τις μαζέψει, είστε τελείως αφελείς. Νεκροταφείο ανεμογεννητριών το Αίπος και η Αμανή.

Όνειρο. Οι επόμενη γενιά θα μας βλαστημάει και με το δίκιο της. 
Προς διάφορους αναπτυξιολάγνους που αντί να βάλουν την ουρά στα σκέλια τώρα που οι καταστροφικές πολιτικές που πρέσβευαν και υποστήριζαν τόσα χρόνια, λέγοντας εμάς τροχοπέδηδες κλπ χαρακτηρισμούς, έδειξαν πού οδήγησαν την Ελλάδα, βγάζουν και πάλι γλώσσα για να προωθήσουν τα εργολαβικά και πολυεθνικά συμφέροντα με άλλοθι τη δήθεν πράσινη ενέργεια που θα ξεπαρθενιάσει το νησί:
Να το βάλετε καλά στο μυαλό σας κύριοι: Εμείς δεν είμαστε πολιτικάντηδες ούτε έχουμε καμιά αρμοδιότητα ούτε καμιά υποχρέωση έτσι ώστε να μας ζητάτε να προτείνουμε εναλλακτικές. Εμείς αντιδρούμε στον ΓΙΓΑΝΤΙΣΜΟ, στην εκπόρνευση του νησιού, στην υτπερεκμετάλλευση του φυσικού του τοπίου και των φυσικών του πόρων του από εταιρίες που έρχονται εδώ για να το ξεζουμίσουν και να αφήσουν πίσω τους κολυμπηθρόξυλα. Αντιδρούμε και θα αντιδρούμε και θα μας βρίσκετε μπροστά σας. Τις εναλλακτικές λύσεις να τις ζητήσετε από αυτούς που θα έπρεπε να τις δώσουν, όχι από μας. Μην ξεχνάτε ότι κάθε περιβαλλοντική μελέτη έχει βασικό και πρωταρχικό όρο τις εναλλακτικές λύσεις. Αυτοί που εκπονούν τις μελέτες λοιπόν και αυτοί που πρεσβεύουν την ανάπτυξη, αυτοί ακριβώς πρέπει να δώσουν τις εναλλακτικές. Οι όμοιοί σας.
Τέλος με αυτή την καραμέλα πλέον
γμ

Να στηρίξουμε όλοι τη αντίδραση ενάντια στην επένδυση ΡΟΚΑ

Η κίνηση των συμπολιτών μας αντίθετα στην άνευ μέτρου εγκατάσταση
ανεμογεννητριών στη Χίο, είναι μια δράση που πρέπει να στηρίξουμε.
Υπενθυμίζω ότι ο Κορνήλιος Καστοριάδης είχε σηκώσει το βάρος της
αντίστασης, για την εγκατάσταση ανεμογεννητριών στο νησί της Τήνου.
Δεν ξέρω αν περίμενε ή γνώριζε τις <<φουρτούνες>> που θα έβαζε στο μυαλό
του αυτή η κίνηση. Ακόμη και η μεγαλοφυΐα του Καστοριάδη δεν άντεξε
στην αντιπαράθεση με το ελλαδικό κράτος ή παρακράτος της κερδοσκοπίας.
Η δικαστική απόφαση τον δικαιώνει, οι ανεμογεννήτριες δεν
<<διαμορφώνουν οικολογικά>> το νησί της Τήνου. Το θηρίο Καστοριάδης
όμως, δεν είναι εκεί, ούτε για να το δει, ούτε για να ακούσει την
απόφαση.

Μνημονεύονται δυο τρεις φράσεις από σχετική συνέντευξή του: <<Η ιδέα
ότι ο μόνος σκοπός στη ζωή μας είναι να παράγουμε και να καταναλώνουμε
περισσότερο --  μια ιδέα που είναι και παράλογη και εξευτελιστική --
πρέπει να εγκαταλειφθεί.>> <<Το καπιταλιστικό φαντασιακό της
ψευτο-ορθολογικής ψευδο-κυριαρχίας, της άνευ ορίων επέκτασης, πρέπει
να εγκαταλειφθεί>> <<Ένα άτομο, ή μια οργάνωση μόνο, μπορούν - στην
καλύτερη περίπτωση - να προετοιμάσουν, να ασκήσουν κριτική, να
διεγείρουν, να σκιαγραφήσουν πιθανές κατευθύνσεις>>

Είναι φυσικό κάποιος να σκεφτεί: <<Μα τι θέλουν πια αυτοί οι ευαίσθητοι
επί των οικολογικών θεμάτων; Καύση άνθρακα δε θέλουν, ανεμογεννήτριες
δε θέλουν, ΤΙ ΘΕΛΟΥΝ;>>. Απάντηση: Το Μέτρο κύριοι. Απλώς το Μέτρο. <<Μα
οι Δήμοι και τα Υπουργεία έχουν Υπηρεσίες με τεχνοκράτες και ειδικούς
που εκπονούν μελέτες, που μετρούν τα δεδομένα και μας δίνουν ασφαλή
συμπεράσματα.>> Απάντηση: Μπούρδες. Οι μελέτες γράφονται με βάση αυτά
που επιτάσσει η ασημαντότητα του περαστικού τσαούς εφέντη. Υπενθυμίζω
τη μελέτη εγκιβωτισμού του ποταμού στην Καλαμωτή κόντρα στο Συμβούλιο
της Επικρατείας. Ή τη φοβερή τεχνοκρατική <<μελέτη>> των υπηρεσιών του
Δήμου Χίου σύμφωνα με την οποία τα δέντρα στην Αγίων Αποστόλων είχαν
μια άγνωστη καταστροφική επιδημία και έπρεπε να αποκεφαλιστούν.
Ερώτηση: η λιμνοδεξαμενή στην περιοχή του Αίπους είναι κατάλληλα
σχεδιασμένη ώστε να συγκρατεί το νερό ή όχι; Δεν το έχω διασταυρώσει
διάβασα όμως ότι είναι άδεια...

Συμπέρασμα και κλείνω: Ο πολίτης διαθέτει τη λογική να αξιολογήσει
τέτοια θέματα. Εμπίπτουν στην κρίση του κοινωνικού βιώματος αληθείας.
Ξέρω ποιος είναι ο διπλανός μου αρχοντίσκος δε μπορεί να με ξεγελάσει.
Προσωπικά τον απλό πολίτη και μόνο (!) εμπιστεύομαι πλέον. Αυτόν έζησα
ακέραιο και έντιμο. Διανοούμενοι πολύ υψηλού επιπέδου (βλ. σειρά Σκάι
1821) αποδείχθηκε ότι μπορεί να ξεπουληθούν στην εξουσία ή τα εκδοτικά
συμφέροντα. Ο καθείς και η τιμή του. Ζούμε σε πολύ σκοτεινή εποχή και
πρέπει να έχουμε τετρακόσια μάτια. Ας ψάξουμε τί ανεμογεννήτριες έχει
η Γερμανία, η Δανία κι ας τις συγκρίνουμε με αυτές που θέλουν να
πουλήσουν σε μας...
                               
Β Μ
(τα στοιχεία του αρθρογράφου στη διαθεσή μας)                           

Η ΘΕΣΗ ΤΟΥ ΣΥΝΑΣΠΙΣΜΟΥ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΣΚΕΥΗ ΑΙΟΛΙΚΟΥ ΠΑΡΚΟΥ -ΜΑΜΟΥΘ"

ΝΟΜΑΡΧΙΑΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΧΙΟΥ ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ
Με το πρόσχημα της πράσινης ανάπτυξης, σχεδιάζεται από ιδιώτες στο νησί μας η εγκατάσταση αιολικού πάρκου -μαμούθ συνολικής ισχύος 150μεγαβατ, τριπλάσια των αναγκών του νησιού μας.

Μια τέτοιου είδους εφιαλτική προοπτική είναι δυσανάλογη με τα φυσικά μεγέθη και την φέρουσα δυνατότητα, της Χίου ,και αποσκοπεί μόνο στα κέρδη των επενδυτών, και στο πέρασμα της ενέργειας στα χέρια του ιδιωτικού κεφαλαίου, και των πολυεθνικών, με ότι αυτό συνεπάγεται

Η βίαιη διατάραξη στο οικοσύστημα της Βόρειας Χίου, η στυγνή εκμετάλλευση της φύσης ,η αλλαγή στο μικροκλίμα της περιοχής, ο αφανισμός των όποιων συμβατών δραστηριοτήτων αναπτύσσονται σήμερα, θα είναι σίγουρα καταστροφικός και μη αντιστρέψιμος . Η εγκατάλειψη και η ερημοποίηση της Β.Χίου επιταχύνεται.

Το πολυεθνικό κεφάλαιο που όψιμα ανακάλυψε την πράσινη ενέργεια, με τις ευλογίες της κυβέρνησης και της Ν.Δ έρχεται και παρουσιάζεται σαν σωτήρας και αρωγός. Λέμε ΝΑΙ ,όπως πάντα, στις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, σε μεγέθη που να καλύπτουν τις ανάγκες της Χιακής κοινωνίας, Με κριτήριο τις κοινωνικές ανάγκες, και όχι τα κέρδη των όποιων εταιρειών . Μια ιδιωτική εταιρεία, λοιπόν , ενημερώνει ότι αναλαμβάνει να λύσει το ενεργειακό ζήτημα του νησιού μας, με άφθονη και καθαρή ενέργεια,. Υποσχέθηκε ακόμη θέσεις εργασίας, λεφτά για το δήμο της Χίου περισσότερα από την ΣΑΤΑ, τουριστική ανάπτυξη, και ούτε λίγο ούτε πολύ και προστασία και αναβάθμιση του περιβάλλοντος της Χίου, ….δώρα και υποσχέσεις στους ιθαγενείς.

Καλούμε την κυβέρνηση και τους φορείς τοπικά που εμπλέκονται στο θέμα να μην συναινέσουν σε ένα επικίνδυνο εγχείρημα Από την πλευρά μας στηρίζουμε τις πρωτοβουλίες και τις δράσεις των ενεργών πολιτών, που ήδη αναπτύσσονται .

ΧΙΟΣ 28-3-2011
Η ΝΕ ΧΙΟΥ ΤΟΥ ΣΥΝΑΣΠΙΣΜΟΥ

Σάββατο, 26 Μαρτίου 2011


ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΝΕ ΧΙΟΥ ΤΟΥ ΚΚΕ

Λαγοί της Ibertrola και του Ρόκα ΠΑΣΟΚ και ΝΔ

Την ίδια ώρα που οι εκπρόσωποι της ΝΔ και του ΠΑΣΟΚ είτε σε κεντρικό επίπεδο είτε σε επίπεδο τοπικής αυτοδιοίκησης, μέσα από ημερίδες και φανφαρονισμούς  ορκίζονται στην προώθηση και εκμετάλλευση των συγκριτικών πλεονεκτημάτων της φυσιογνωμίας του νησιού, την ίδια ώρα κάνουν πλάτες στους επενδυτές της Ρόκα-Ibertrola προκειμένου να προωθήσουν την επένδυσή τους.
Ρόλο πλασιέ της επένδυσης ανέλαβαν ο Δήμαρχος του ΠΑΣΟΚ κ. Λαμπρινούδης με το πρωτοκλασάτο στέλεχός τους Μάρκο Μεννή και ο βουλευτής της ΝΔ κ. Μουσουρούλης, οι οποίοι σε αγαστή συνεργασία λειτουργούν ως Πέμπτη φάλαγγα για την κοινωνία της Χίου.
Με πρόσχημα τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, με πλαίσιο κερδοφορίας τα εκατομμύρια ευρώ μέσω της ΕΕ και του ΕΣΠΑ, η εταιρεία ΡΟΚΑΣ-Ibertrola σε συνεργασία με την ξεπουλημένη στους ιδιώτες από τις κυβερνήσεις του δικομματισμού ΔΕΗ, ετοιμάζονται να καταστρέψουν το οροπέδιο του Αίπους και περιοχές της Αμανής με 65 γιγαντιαίες ανεμογεννήτριες των 2 MW στην πρώτη περιοχή και 10 στη δεύτερη.
Η συγκεκριμένη επένδυση βρίσκεται μακριά από τις ενεργειακές ανάγκες του νησιού, αποτελεί μέρος στο μεγάλο φαγοπότι που έχει στήσει το κεφάλαιο που δραστηριοποιείται στον τομέα της ενέργειας με άλλοθι τη δήθεν προστασία του περιβάλλοντος, τις κλιματολογικές αλλαγές και τη στροφή στις ΑΠΕ.
Ωστόσο αυτό που επιμελώς κρύβεται από τον επενδυτή, τους κυβερνητικούς παρατρεχάμενους, όλους τους υπηρετούντες το Μαμωνά  των κερδών της ιδιωτικής πρωτοβουλίας είναι ότι  αποδεδειγμένα μια τόσο μεγάλη επένδυση θα πλήξει ανεπανόρθωτα τις περιοχές που θα αναπτυχθεί, αλλοιώνοντας την ιστορική, αρχαιολογική οικολογική φυσιογνωμία της περιοχής, διώχνοντας τους κτηνοτρόφους, αλλάζοντας τις χρήσεις γης και δημιουργώντας ένα δαιδαλώδες πλέγμα δρόμων και δικτύων που θα προξενήσει ανεπανόρθωτη ζημιά.
ΤΟ ΚΚΕ εκτιμά ότι το μονοπωλιακό και πολυεθνικό κεφάλαιο- εκεί εντάσσεται και ο ΡΟΚΑΣ- που ευθύνεται για την ενεργειακή κρίση, την οικολογική καταστροφή, την καταλήστευση των πλουτοπαραγωγικών πηγών του πλανήτη, την υπερβολική αύξηση των τιμών ενέργειας, δεν μπορεί από θύτης που είναι να μετατρέπεται σε προστάτης των πάντων και μάλιστα ως άλλος Κολόμβος να μοιράζει αντισταθμιστικά οφέλη, που παραπέμπουν στα γνωστά καθρεφτάκια και σε καμιά περίπτωση δεν αντισταθμίζουν τη ζημιά στη ζωή του νησιού.
Η ανάπτυξη του νησιού δεν περνά μέσα από την καταστροφή της φυσιογνωμίας του, οι ενεργειακές του ανάγκες και γενικότερα οι ανάγκες των κατοίκων του δε σχετίζονται με επενδύσεις τύπου Ibertrola, αλλά με την εφαρμογή μιας άλλης πολιτικής που στο κέντρο της θα έχει τον εργαζόμενο άνθρωπο και τις ανάγκες του, μια πολιτική που μόνο στα πλαίσια της λαϊκής εξουσίας και οικονομίας μπορεί να εφαρμοστεί.
Με βάση αυτή την πολιτική το ενεργειακό πρότυπο από τη λογική της κατανάλωσης αντιστρέφεται στη λογική της εξοικονόμησης ενέργειας.
Εκσυγχρονίζεται με σύγχρονα φίλτρα το εργοστάσιο της ΔΕΗ.
Προωθούνται πολιτικές χρήσης μικρών μονάδων παραγωγής ενέργειας σε οικιακή βάση και με δημόσια δωρεάν επιδότηση.
Οι πρόσθετες μονάδες είτε αιολικής είτε γεωθερμικής ή φωτοβολταϊκής ενέργειας σε μεγέθη συμβατά με το μέτρο του νησιού και του οικοσυστήματός του, λειτουργούν συμπληρωματικά και στην κατεύθυνση της μείωσης της λειτουργίας του σταθμού της ΔΕΗ και της ελάφρυνσης του παραγόμενου φορτίου από αυτόν. Αποτελεί ΑΠΑΤΗ ότι μπορεί να αντικατασταθεί από ΑΠΕ ο σταθμός της ΔΕΗ.
Η προοπτική της ένταξης του νησιού και των νησιών μας μελλοντικά στο διασυνδεδεμένο σύστημα, αφορά επένδυση και υποχρέωση του Δημοσίου και σε καμιά περίπτωση δε συνδέεται με την οποιαδήποτε επένδυση.
Από αυτή την άποψη θεωρούμε ότι δεν πρέπει να τρέφονται ψευδαισθήσεις για την παρουσία και το ρόλο των επενδυτών στο νησί μας. Ήρθαν για να πατήσουν πόδι, ήρθαν για να κερδοφορήσουν ασύστολα, χειραγωγώντας και πιέζοντας πότε για δήθεν θέσεις εργασίας, πότε για μερίδιο -30 αργύρια στο δήμο και πότε φιλική προς το περιβάλλον ενέργεια. Σε κάθε περίπτωση εμείς θα πληρώσουμε τη νύφη μέσα από τα τιμολόγια της ΔΕΗ μέσα από τα δανεικά κι αγύριστα προς το ιδιωτικό κεφάλαιο   
Καταγγέλλουμε την πολιτική των εκπροσώπων του δικομματισμού στο νησί μας πάνω στο συγκεκριμένο θέμα, καταγγέλλουμε τη συνδιαλλαγή τους με τον επίδοξο επενδυτή και καλούμε τις μαζικές  οργανώσεις , τις ταξικές δυνάμεις του νησιού στην Τοπική Αυτοδιοίκηση και στα σωματεία, τις ανένταχτες προσωπικότητες που εξακολουθούν να μη βολεύονται στη σημερινή σαπίλα, να συσπειρωθούν για την αποτροπή μιας τέτοιας καταστροφικής για το νησί μας επένδυσης.

Αλήθειες και ψέματα για την αιολική ενέργεια

του Δίκτυου Οικολογικών Οργανώσεων Αιγαίου

 

Εισαγωγή

Η χώρα μας αντιμετωπίζει τα τελευταία χρόνια ένα τεράστιο ζήτημα: την εξάπλωση χιλιάδων ανεμογεννητριών (α/γ) στα βουνά και τα νησιά μας. Το Χωροταξικό Πλαίσιο των ΑΠΕ (2008) και το πρόσφατο νομοσχέδιο Επιτάχυνσης των ΑΠΕ (2009) επιδιώκουν να μετατρέψουν τη χώρα μας σε ένα τεράστιο αιολικό πάρκο.
Το Δίκτυο Οικολογικών Οργανώσεων Αιγαίου αντιμετωπίζοντας το πρόβλημα στις νησιωτικές περιοχές προσπαθεί να διαφωτίσει και να ενημερώσει την κοινή γνώμη για τις συνέπειες ενός τέτοιου εγχειρήματος. Λίγοι έχουν καταλάβει τι πρόκειται να συμβεί, επειδή τα ΜΜΕ και η αιολική βιομηχανία προβάλλουν μόνο την θετική πλευρά των αιολικών πάρκων αποκρύπτοντας τα σοβαρές επιπτώσεις που συνεπάγονται. Οι φωνές των τοπικών κοινωνιών που επισημαίνουν τις επιπτώσεις αγνοούνται από την επίσημη πολιτεία και λοιδορούνται με γελοία επιχειρήματα στα ΜΜΕ. Τα στοιχεία που παραθέτουμε βασίζονται σε ανεξάρτητους επιστήμονες και τεχνικούς που δεν έχουν κανένα συμφέρον από την επιβολή των αιολικών πάρκων (ΑΠ). Ιδιαίτερα βοηθητικό και ενημερωτικό είναι το βιβλίο The Wind Farm Scam (2009) από το οποίο προέρχονται και τα περισσότερα στοιχεία.
Τα επιχειρήματα που εκθέτουμε είναι δύο ειδών: πρώτον, η τεχνολογία της αιολικής ενέργειας δεν είναι σε θέση να αντικαταστήσει τα ορυκτά καύσιμα ούτε να συμβάλλει αποτελεσματικά στη μείωση των εκπομπών CO2. Δεύτερον, η μαζική εγκατάσταση α/γ θα έχει σοβαρές συνέπειες στα φυσικά τοπία της χώρας μας και άμεσο αντίκτυπο στην ποιότητα ζωής των ανθρώπων και τις τοπικές οικονομικές δραστηριότητες όπως ο τουρισμός. Η βιαστική και επιπόλαιη απόφαση να σπείρουμε χιλιάδες α/γ σε κάθε γωνιά της πατρίδας μας θα υποβαθμίσει εκτεταμένες και σημαντικές περιοχές της χώρας μας. Η δική μας πρόταση στο ενεργειακό πρόβλημα εστιάζει στη σημασία της εξοικονόμησης και την προώθηση των ΑΠΕ μικρής κλίμακας που καθιστούν κάθε κάτοικο και τόπο αυτοδύναμο.

Οι α/γ παράγουν ασταθή και απρόβλεπτη ενέργεια

Η παραγωγή ρεύματος από τα ΑΠ είναι ασταθής και διακοπτόμενη επειδή ο αέρας φυσά με απρόβλεπτη δύναμη κάθε φορά. Η καταγραφή της παραγόμενης ενέργειας σε διάφορα ΑΠ στη Δανία, Γερμανία, Ισπανία, Βρετανία δείχνει έντονη διακύμανση με μεγάλες περιόδους χαμηλής παραγωγής και στιγμιαίες ανόδους μέγιστης παραγωγής. Η ταχύτητα του ανέμου για να λειτουργήσει μια α/γ κυμαίνεται μεταξύ 3m/s και 25m/s. Κάτω ή πάνω από αυτά τα όρια οι α/γ μένουν ακίνητες. Όταν όμως σταματάνε να λειτουργούν, τότε χάνουν το συγχρονισμό τους με το κεντρικό σύστημα και η παραγωγή ενέργειας σταματάει. Αυτό είναι ένα βασικό μειονέκτημα της αιολικής ενέργειας ότι δηλ. δεν μπορείς να την έχεις τη στιγμή που τη χρειάζεσαι ( University of Massachusetts, Renewable Energy factsheet). Κάθε kWh από α/γ είτε χρησιμοποιείται στιγμιαία είτε χάνεται επειδή δεν υπάρχει τρόπος αποθήκευσης της ενέργειας. Στη Δανία δεν έχουν βρει κάποιο αποτελεσματικό τρόπο αποθήκευσης, γι αυτό εξάγουν την πλεονάζουσα ενέργεια στις γειτονικές χώρες.

Οι α/γ προκαλούν ανισορροπία στο σύστημα

Το γεγονός της έντονης διακύμανσης του ρεύματος που παρέχουν οι α/γ, δημιουργεί μεγάλα προβλήματα στη σταθερότητα του συστήματος. Επειδή το φορτίο που παράγουν οι α/γ μπορεί να χαθεί ξαφνικά λόγω των μεταβαλλόμενων καιρικών συνθηκών, αυξάνεται ο κίνδυνος των γενικών μπλακ-αουτ ιδιαίτερα στην περίπτωση μεγάλης διείσδυσης των ΑΠΕ στο σύστημα. Στο Τέξας το 1998 η παραγόμενη αιολική ισχύς 1700 MW έπεσε ξαφνικά στα 300 MW. Η Ισπανία το 2005 δοκίμασε παρόμοιο κίνδυνο μπλακ-αουτ όταν το παραγόμενο ρεύμα 11.000 α/γ έπεσε στα 700 MW, ενώ εκείνη τη στιγμή οι εφεδρικοί συμβατικοί σταθμοί ήταν εκτός λειτουργίας. H E.ON Νetz (2005) αναφέρει ότι ακόμη και μια μικρή πτώση της τάσης στο δίκτυο μεταφοράς μπορεί να προκαλέσει την αποσύνδεση των ΑΠ από το κεντρικό σύστημα. Η ήδια έκθεση της Ε.ΟΝ Νetz επισημαίνει ότι από μόνη της η αιολική ενέργεια δεν μπορεί να εξασφαλίσει την ασφάλεια του εφοδιασμού και τη σταθερότητα του συστήματος εάν δεν υποστηρίζεται από θερμοηλεκτρικούς σταθμούς. Οι θερμοηλεκτρικοί σταθμοί είναι απαραίτητοι για να κρατούν σταθερή την τάση του συστήματος που σε αντίθετη περίπτωση κινδυνεύει από ξαφνική πτώση. Οι βασικές πηγές ενέργειας που στηρίζουν ένα εθνικό σύστημα θα παραμείνουν, για πολλά χρόνια ακόμη, τα ορυκτά καύσιμα, ενώ η αιολική ενέργεια και οι υπόλοιπες ΑΠΕ καταλαμβάνουν τη θέση των συμπληρωματικών μορφών ενέργειας. Εξάλλου η αποτελεσματική ενσωμάτωση της ενέργειας από ΑΠΕ στο κεντρικό σύστημα δεν είναι δεδομένη, αλλά απαιτεί εκ βάθρων αλλαγές στον έλεγχο της παραγωγής, διανομής και κατανάλωσης της ενέργειας. Τα σύγχρονα συστήματα ελέγχου της ροής της ηλεκτρικής ενέργειας μέσω ‘έξυπνων δικτύων’ βρίσκονται σε στάδιο έρευνας και πειραματισμού, ενώ οι επενδύσεις που απαιτούνται είναι τεράστιες.

Οι α/γ απαιτούν την υποστήριξη θερμοηλεκτρικών σταθμών

H παραγόμενη ενέργεια είναι τόσο ασταθής και χαοτική – κυμαίνεται μεταξύ του μηδενός και του μέγιστου – ώστε τα ΑΠ ποτέ δεν θα μπορέσουν να παράγουν φορτίο βάσης. Το σύστημα δεν μπορεί να βασιστεί μόνο στα ΑΠ για να μείνει σταθερό, αλλά χρειάζεται πάντα διαθέσιμες εφεδρείες ( φορτίο βάσης) από άλλη πηγή όπως τα ορυκτά καύσιμα. Όταν ο άνεμος σταματάει να φυσάει ή φυσάει λίγο, οι σταθμοί ορυκτών καυσίμων αναλαμβάνουν να παρέχουν ηλεκτρικό ρεύμα. Η ισχύς (MW) της εφεδρείας για να ανταποκρίνεται στη αιχμή ζήτησης πρέπει να είναι ισοδύναμη με την ισχύ των ΑΠ με ένα επιπλέον ποσοστό ασφάλειας περίπου 20%. Μάλιστα για να πετύχουν την αναπλήρωση, οι θερμοηλεκτρικοί σταθμοί χρειάζεται να βρίσκονται σε συνεχή λειτουργία επειδή απαιτούνται πολλές ώρες για να έρθουν σε σημείο που να παράγουν ρεύμα. Ο ισχυρισμός ότι με την κατασκευή μεγάλης κλίμακας ΑΠΕ αντικαθιστούμε συμβατικούς σταθμούς λιγνίτη ή φυσικού αερίου δεν ανταποκρίνεται στην αλήθεια. Τα χιλιάδες ΜW αιολικής ενέργειας που σχεδιάζονται να διεισδύσουν στο σύστημα, πρέπει να υποστηρίζονται από αντίστοιχα ΜW ενέργειας εργοστασίων άνθρακα , λιγνίτη ή φυσικού αέριου. Με τα λόγια της E.ΟΝ Netz (2005), της εταιρείας που λειτουργεί τα περισσότερα ΑΠ στη Γερμανία, ‘τα ΑΠ δεν μπορούν να αντικαταστήσουν τα θερμοηλεκτρικά εργοστάσια παρά μόνο σε ένα περιορισμένο βαθμό’. Πράγματι το Der Spiegel (2007) ανακοινώνει ότι η Γερμανία, αν και διαθέτει τη μεγαλύτερη αιολική ισχύ 16.000 MW, ετοιμάζει 26 νέους ηλεκτροπαραγωγικούς σταθμούς άνθρακα. Η Δανία που έχει εγκατεστημένη αιολική ισχύ άνω των 6.000 MW δεν έχει κλείσει τους συμβατικούς σταθμούς παραγωγής ηλεκτρικού ρεύματος ( Mason, 2005).

Οι α/γ παράγουν ρεύμα χαμηλότερο ονομαστικής αξίας τους.

Καμιά πηγή ενέργειας που χρησιμοποιούμε δεν δουλεύει με απόδοση 100%. Για παράδειγμα οι σύγχρονοι θερμοηλεκτρικοί σταθμοί άνθρακα καθώς και οι πυρηνικοί σταθμοί δουλεύουν με απόδοση 80% έως 90%. Αντίθετα οι α/γ, μεταξύ των ορίων ταχύτητας του ανέμου που λειτουργούν, παράγουν λιγότερο από το μισό της ονομαστική αξία τους, κατά προσέγγιση παράγουν 25% έως 30% της ονομαστικής αξίας τους. Η ονομαστική ισχύς δεν συμπίπτει σε καμιά περίπτωση με την πραγματική παραγόμενη ισχύ γεγονός που αποκρύπτεται από την αιολική βιομηχανία. Πρακτικά για να βρούμε την πραγματικά παραγόμενη ισχύ πολλαπλασιάζουμε την ονομαστική επί 25-30% (δηλ. 1MW X 30% = 0.3 MW πραγματική ισχύς). Η μειωμένη απόδοση και η ασταθής τάση της παραγόμενης ενέργειας σημαίνει ότι μόνο ένα μικρό μέρος της συνολικής εγκαταστημένης αιολικής ισχύος είναι διαθέσιμο κάθε στιγμή στο κεντρικό δίκτυο. Για παράδειγμα η E.ON Netz στην έκθεση της (2005) εκτιμά ότι από τα 6.000 MW που έχει εγκαταστήσει στη Βαυαρία, η ωφέλιμη ισχύς ήταν κατά μέσο όρο 1.265 MW. H ίδια έκθεση εκτιμά ότι η παραγόμενη ανανεώσιμη ενέργεια αντικαθιστά τη συμβατική κατά 4% - 6%. Μάλιστα τo παράδοξο είναι ότι το ποσοστό αυτό πέφτει όσο αυξάνει η εγκαταστημένη ισχύς αιολικής ενέργειας. Ετσι η ίδια εταιρεία (E.ON Netz, 2005) αναφέρει χαρακτηριστικά ότι το 2020 στη Γερμανία αναμένεται εγκατεστημένη αιολική ισχύς 48.000 MW που θα είναι σε θέση να αντικαταστήσουν 2000 MW από θερμοηλεκτρικούς σταθμούς. Υπό το φως αυτών των στοιχείων, ο ισχυρισμός ότι η αιολική ενέργεια συνεισφέρει στην ενεργειακή ασφάλεια φαίνεται αστήρικτος και μάλλον ύποπτος.

Οι α/γ δεν μειώνουν σημαντικά τις εκπομπές του CO2

Eίναι αλήθεια ότι οι ΑΓ δεν παράγουν καθόλου CO2, ωστόσο μοιάζουν περισσότερο με τη χρήση ακριβών φαρμάκων αμφίβολης αποτελεσματικότητας στην καταπολέμηση της κλιματικής αλλαγής. Στην πραγματικότητα η εξοικονόμηση του CO2, ακόμη και αν η διείσδυση της αιολικής ενέργειας στο σύστημα φτάσει στο 10%, θα είναι μικρή και αδικαιολόγητη σε σχέση με το κόστος. Ο ισχυρισμός ότι μία MWh ανανεώσιμης ενέργειας αντικαθιστά μία MWh θερμοηλεκτρικής ενέργειας δεν ανταποκρίνεται στην πραγματικότητα. Αυτό συμβαίνει επειδή η λειτουργία των α/γ προϋποθέτει την παράλληλη λειτουργία θερμοηλεκτρικών σταθμών που παρέχουν το φορτίο βάσης και συνεπώς δεν υπάρχει ένα προς ένα αντικατάσταση της ανανεώσιμης με την συμβατική ενέργεια. Κατά δεύτερο λόγο κάθε MW εγκαταστημένης αιολικής ισχύος έχει μειωμένη απόδοση κατά τουλάχιστον 30%. Παρόλα αυτά η βιομηχανία αιολικής ενέργειας υπολογίζει παραπλανητικά το όφελος σε εκπομπές CO2 με βάση την ονομαστική ισχύ και όχι την πραγματική. Η πραγματική ισχύς από 1MW αιολικής ισχύος είναι 0.3 MW ( 1MW x 30% = 0.3 MW) και η ωφέλιμη ενέργεια από 1 MW εγκαταστημένης ισχύος για ένα χρόνο: 0.3 ₓ 365 ₓ 24 = 2.628 MWh/έτος. Λαμβάνοντας υπόψη τις εκπομπές CO2 από θερμοηλεκτρικούς σταθμούς που κυμαίνονται κατά μέσο όρο στους 0.43t CO2/MWh υπολογίζουμε ότι για κάθε MW εγκαταστημένης αιολικής ισχύος εξοικονομούνται 1.130t CO2 το χρόνο (2628MWh ₓ 0.43t CO2/MWh = 1.130t CO2). Φαινομενικά υπάρχει εξοικονόμηση, ωστόσο πώς εξηγείται ότι σε χώρες με εκτεταμένα ΑΠ όπως η Δανία οι εκπομπές CO2 δεν έχουν μειωθεί (Mason, 2005, Etherington 2009); Ένας λόγος είναι ότι όταν η αιολική ισχύς ανέρχεται σε χιλιάδες ΜW, απαιτούνται νέοι υποστηρικτικοί θερμοηλεκτρικοί σταθμοί που λειτουργούν παράλληλα με χαμηλό ρυθμό παραγωγής και κατά συνέπεια εκπέμπουν CO2. Από μιαν άλλη πλευρά, η όποια ευεργετική μείωση CO2 από τα ΑΠ εξανεμίζεται μπροστά στην αυξανόμενη συνολική ζήτηση και κατανάλωση της ενέργειας. Τέλος ένα μεγάλο μέρος της αιολικής ισχύος που παράγει η Δανία το πουλάει στις γειτονικές χώρες, Νορβηγία και Σουηδία, που έχουν μειωμένες εκπομπές CO2 επειδή ως κύριες πηγές ενέργειας χρησιμοποιούν την πυρηνική και τη υδροηλεκτρική ενέργεια. Σε τελική ανάλυση οι α/γ από μόνες τους δεν μειώνουν τις εκπομπές των αερίων ρύπων, ενώ η επιδιωκόμενη μείωση των εκπομπών CO2 μπορεί να προκύψει από μια συνολική διαχείριση της ενέργειας. Οι τεράστιες επενδύσεις στην παραγωγή και εγκατάσταση χιλιάδων α/γ, θα μπορούσαν να στραφούν σε πιο αποτελεσματικούς τρόπους μείωσης CO2 όπως η μείωση της κατανάλωσης και η αύξηση της ενεργειακής απόδοσης των κατοικιών.

Οσο επεκτείνονται τα ΑΠ τόσο επεκτείνονται και τα δίκτυα μεταφοράς της ενέργειας.

Το σημαντικότερο εμπόδιο στην ανάπτυξη των ΑΠ είναι η ανυπαρξία επαρκών δικτύων υψηλής τάσης για τη μεταφορά της ενέργειας. Επειδή τα ΑΠ εγκαθίστανται σε απομακρυσμένες περιοχές απαιτούν εκατοντάδες έως χιλιάδες χιλιόμετρα νέων δικτύων υψηλής τάσης. Για παράδειγμα στη Γερμανία η Ε.ΟΝ Netz (2005) ζητά την εγκατάσταση 290 χμ. νέων δικτύων που θα κοστίσουν 190 εκατ. €. Στην χώρα μας έχουμε το πρόσθετο πρόβλημα ότι κατασκευάζονται υπέργεια ακόμη και τα δίκτυα μεσαίας τάσης με αποτέλεσμα χιλιάδες κολόνες και χιλιόμετρα καλωδίων να κατακλύζουν τα βουνά και τα νησιά όπως για παράδειγμα στην Εύβοια. Εκτός από το σοβαρό κόστος επενδύσεων, τα νέα δίκτυα έχουν δύο σοβαρά μειονεκτήματα: πρώτα επιφέρουν περιβαλλοντική υποβάθμιση σε νέες περιοχές και δεύτερον παρουσιάζουν σοβαρές απώλειες ενέργειας λόγω των μακρινών αποστάσεων μεταφοράς.

Πόσο κοστίζουν τα αιολικά πάρκα και ποιος πληρώνει;

Η παραγωγή ενέργειας από τον άνεμο είναι ακριβή παρά τους ισχυρισμούς των εταιρειών. Για παράδειγμα στη Βρετανία η παραγωγή ανά MWh υπολογίζεται £50 από τον άνθρακα, £72 από α/γ και £38 από πυρηνικό εργοστάσιο. Γι’ αυτό η ανάπτυξη αιολικών πάρκων δε θα ήταν δυνατή χωρίς την επιδότηση της ΕΕ και την υποστήριξη κάθε κράτους - μέλους προς τις ιδιωτικές εταιρείες. Όταν η Δανία το 2003 μείωσε τις επιδοτήσεις, η εγκατάσταση νέων α/γ ξαφνικά σταμάτησε. Στην πραγματικότητα οι εταιρείες που εγκαθιστούν ΑΠ έχουν βρει ένα νέο επικερδές επιχειρηματικό πεδίο και έτσι μπορεί να εξηγηθεί η αλληλοεπικάλυψη κατά 50% των αιτήσεων στην Εύβοια (στοιχεία ΤΕΕ, 2009) καθώς και η ενορχηστρωμένη παραπλάνηση της κοινής γνώμης ότι θα μας σώσουν από το βρώμικο λιγνίτη. Κατ’ αρχήν οι επιδοτήσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης που αφορούν την εγκατάσταση των α/γ φτάνουν μέχρι το 40% της επένδυσης και είναι γνωστό πως με υπερτιμολογήσεις το ποσοστό αυτό μπορεί να αυξηθεί. Στη συνέχεια τα κράτη μέλη παρέχουν εγγυημένη τιμή πώλησης ανά MWh η οποία καλύπτεται από ειδικό τέλος που πληρώνουν οι καταναλωτές στους λογαριασμούς ρεύματος. Κατά το 2009 η τιμή χονδρικής αγοράς της ενέργειας προερχόμενη από τις συμβατικές πηγές διαμορφώθηκε στα 41 Eυρώ / MWh. Ωστόσο ειδικά για την ενέργεια από ΑΠ, ο νόμος προβλέπει εγγυημένη τιμή αγοράς 80 Ευρώ / MWh. Έτσι το ΔΕΣΜΗΕ οφείλει να πληρώσει επιπλέον τη διαφορά που ανέρχεται σε 72 εκατ. Ευρώ ( ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ, Οκτ. 2009). Προς το παρόν οι λογαριασμοί μας περιλαμβάνουν τέλος 0,3% υπέρ των ΑΠΕ που όμως δεν φτάνει να καλύψει το παραπάνω ποσό γι αυτό το ΔΕΣΜΗΕ πρότεινε τον 7πλασσιασμό του τέλους στα 2,45%. Η πρόταση όμως αυτή δεν έγινε δεκτή από το ΥΠΑΝ με αποτέλεσμα το ΔΕΣΜΗΕ να έχει αφήσει απλήρωτους τους παραγωγούς αιολικής ενέργειας. Παρόμοια πολιτική επιδότησης στην τιμή αγοράς της παραγόμενης ενέργειας ισχύει σε όλες τις χώρες της Ευρώπης για τουλάχιστον για τα πρώτα 20 χρόνια ζωής ενός ΑΠ. Στην Βρετανία το κέρδος για κάθε εγκαταστημένο MW αιολικής ενέργειας ανέρχεται στα £3.5εκατ. σε περίοδο λειτουργίας 25 χρόνων (Εtherington, 2009).
Αν συμπεριλάβουμε στα παραπάνω το κόστος κατασκευής των γραμμών μεταφοράς υψηλής τάσης ( 80 εκατ. Ευρώ για τη γραμμή Ν. Μάκρη – Ν. Εύβοια και 450 εκατ. για τη διασύνδεση Κυκλάδων), το συνολικό κόστος ανάπτυξης αιολικών πάρκων ανεβαίνει σε υπερβολικά ύψη σε σχέση με το υποτιθέμενο όφελος και τελικά το κόστος αυτό πέφτει στους ώμους των καταναλωτών.

Ποιες είναι οι συνέπειες της μεγάλης κλίμακας ΑΠ

Οι εταιρείες αιολικής ενέργειας λόγω της αναμενόμενης κερδοφορίας έχουν κάθε συμφέρον να εγκαταστήσουν όσο το δυνατό μεγαλύτερα ΑΠ στη χώρα μας η πολιτική προώθησης των ΑΠΕ έχει διαμορφωθεί τυφλά υπέρ της μαζικής εγκατάστασης ΑΠ αγνοώντας τις συνέπειες εγκατάστασής τους σε παρθένα ορεινά και νησιωτικά τοπία. Το χωροταξικό σχέδιο για τις ΑΠΕ (2008) άνοιξε το δρόμο προς την διευκόλυνση εγκατάστασης σε ευαίσθητες περιοχές, ενώ οι πρόσφατες απλοποιήσεις στο αδειοδοτικό πλαίσιο (Νομοσχέδιο Επιτάχυνσης των ΑΠΕ, 2009) επιταχύνει την εγκατάσταση ΑΠ μειώνοντας παράλληλα ακόμη περισσότερο την προστασία των ευαίσθητων περιοχών. Η μαζική εξάπλωση των ΑΠ απειλεί την ακεραιότητα του ελληνικού τοπίου στο όνομα της πράσινης ενέργειας, κατ’ αναλογία της μαζικής ανοικοδόμησης κατά τις τελευταίες δεκαετίες στο όνομα της οικονομικής ανάπτυξης, που οδήγησε τελικά σε οικιστική υποβάθμιση. Οι περισσότεροι πολίτες δεν έχουν καταλάβει πως η εξάπλωση των ΑΠ διακυβεύει το μέλλον των τελευταίων φυσικών περιοχών και κατ’ επέκταση την ποιότητα ζωής των ντόπιων κατοίκων καθώς και τον τουρισμό.

Η μαζική εξάπλωση των ΑΠ απειλεί το τοπίο

Το ελληνικό τοπίο διακρίνεται για τη μικρή κλίμακα και τη λιτή ομορφιά του που συνθέτουν οι ξεκάθαρες γραμμές του, η μεσογειακή βλάστηση και η γεωλογία του. Μέχρι σήμερα διατηρεί σε μεγάλο βαθμό την ακεραιότητα του χωρίς όμως να έχει εκτιμηθεί η αξία του ως εθνικός πόρος που συνδέεται άμεσα με την ταυτότητα της χώρας μας. Σε αυτή την κατάσταση πρόκειται να βάλει τέλος η μαζική εγκατάσταση των ΑΠ. Οι α/γ, ακόμη και ως απλά στατικές κατασκευές των 150μ. να τις δει κανείς, βρίσκονται ολοφάνερα εκτός κλίμακας τοπίου, ενώ ταυτόχρονα προσθέτουν στο φυσικό τοπίο συντριπτικές επεμβάσεις, όπως η κίνηση των γιγάντων φτερών ( > 85μ.), δίκτυα δρόμων πρόσβασης και υπέργεια δίκτυα μεταφοράς της ενέργειας. Όλα αυτά θα συμβούν στα τελευταία παρθένα τοπία της χώρας όπως οι βουνοκορφές, οι ακτές, οι ημιορεινές τοποθεσίες, οι αρχαιολογικοί χώροι και οι προστατευόμενες περιοχές. Η αιολική βιομηχανία δεν δέχεται καν τις παραπάνω επιπτώσεις, αλλά προπαγανδίζει τα σχέδιά της με υπερβάλλοντες ισχυρισμούς περί μείωσης εκπομπών CO2 και αντικατάστασης των ρυπογόνων μονάδων που όμως δεν ανταποκρίνονται στην πραγματικότητα. Η πικρή αλήθεια είναι ότι η επέλαση των α/γ και των δικτύων υψηλής τάσης θα έχει τελικό αποτέλεσμα να μετατραπούν τα βουνά και τα νησιά μας σε βιομηχανικές μονάδες παραγωγής ενέργειας προκαλώντας τεράστια απώλεια φυσικών τοπίων καθώς και επιπτώσεις στη βιοποικιλότητα και τις ανθρώπινες ζωές. Οι Δανοί προκειμένου να πετύχουν τη μεγαλύτερη διείσδυση ΑΠ στον κόσμο παραδέχονται ότι θυσίασαν ένα μεγάλο μέρος της φύσης της χώρας τους ( Mason, 2005).

Οι α/γ αιτία θανάτου πουλιών

Μελέτες παρακολούθησης στην Ευρώπη και την Αμερική δείχνουν ότι η πρόσκρουση πουλιών σε α/γ οδηγεί σε θανάτους πουλιών, κυρίως αρπακτικών. Το πρόβλημα εντοπίζεται κυρίως σε μεταναστευτικά περάσματα και περιοχές με πλούσια ορνιθοπανίδα. To Altamond Pass, μεταναστευτικό πέρασμα στην Καλιφόρνια, έχει γίνει το πιο γνωστό παράδειγμα καταγραμμένων θανάτων από προσκρούσεις που φτάνουν στους 1300 το χρόνο. Σε άλλα AΠ στην Ευρώπη οι προσκρούσεις που έχουν καταγραφεί φτάνουν σε μερικές δεκάδες το χρόνο. Στη χώρα μας έχουν καταγραφεί πέντε βεβαιωμένοι θάνατοι πουλιών στην Κρήτη και τον Έβρο (…). Οι θάνατοι συμβαίνουν όταν τα αρπακτικά, που πετούν με αργές κυκλικές κινήσεις για να εντοπίσουν από ψηλά την τροφή τους, βρεθούν στην περιφέρεια κίνησης των πτερυγίων μιας α/γ που έχει διάμετρο από 80 μ. έως 90 μ. και ταχύτητα περιστροφής 150mph. Τα πουλιά τη στιγμή που βρεθούν ανάμεσα στα πτερύγια μιας α/γ έχουν σχεδόν 2 δευτερόλεπτα χρόνο για να αποφύγουν το θανάσιμο χτύπημα ( Etherington, 2009). Το γεγονός ότι τα αρπακτικά δεν έχουν φυσικό μηχανισμό άμυνας από εναέριες επιθέσεις, τα καθιστά ιδιαίτερα ευάλωτα. Παρόμοιο κίνδυνο διατρέχουν οι νυχτερίδες που παρουσιάζουν ιδιαίτερη ευπάθεια στις συγκρούσεις, αλλά και σε άγνωστη αιτία που τους προκαλεί σοκ και εσωτερική αιμορραγία όταν πλησιάζουν α/γ (Νew Scientist, 2008). Η Ελληνική Ορνιθολογική Εταιρεία υποστηρίζει ότι οι σημαντικές περιοχές για τα πουλιά της χώρας μας πρέπει να εξαιρεθούν από εγκαταστάσεις α/γ, ωστόσο το χωροταξικό των ΑΠ επιτρέπει την εγκατάσταση μετά από ορνιθολογική μελέτη. Η αιολική βιομηχανία προσπαθεί να υποβαθμίσει το γεγονός προκειμένου να εκμεταλλευτεί όλες τις περιοχές με δυνατό αέρα που τυχαίνει όμως να είναι σημαντικοί τόποι διαβίωσης πουλιών. Άλλες επιπτώσεις των α/γ στην άγρια ζωή συνδέονται με τα έργα κατασκευής δρόμων και τις εκτεταμένες εκχερσώσεις και εκσκαφές που απαιτούνται. Η απώλεια βλάστησης, οι διαβρώσεις εδαφών και άλλες οχλήσεις (π.χ θόρυβος, σκόνη) υποβαθμίζουν οικοτόπους που δίνουν καταφύγιο σε έντομα, ερπετά και μικρά θηλαστικά. Ένα ακόμη τραγικό και παράλογο γεγονός είναι να κόβονται δασικά δέντρα προκειμένου να διευκολυνθεί η εγκατάσταση α/γ, όπως έχει συμβεί μέχρι σήμερα στον Πάρνωνα και πιθανόν να συμβεί στα δάση της Ευρυτανίας και αλλού.

Ακουστική και οπτική όχληση

Η αιολική βιομηχανία διαφημίζει τις σύγχρονες α/γ ως αθόρυβες και φιλικές σε όσους ζουν κοντά τους. Την ίδια στάση υιοθέτησε το χωροταξικό των ΑΠΕ που επιτρέπει την εγκατάσταση α/γ σε απόσταση 500μ. από μεμονωμένες κατοικίες ακόμη και μικρούς οικισμούς. Ωστόσο αυτόπτες μάρτυρες βεβαιώνουν ότι σε απόσταση ενός και πλέον χιλιομέτρου ο θόρυβος γίνεται αντιληπτός όταν βοηθάει η κατεύθυνση του ανέμου και ιδιαίτερα τη νύχτα που ο άνεμος δυναμώνει. Πηγή του θορύβου είναι τα πτερύγια των α/γ που περιστρεφόμενα με ταχύτητα 150mph, προκαλούν ένα αεροδυναμικό ρυθμικό θόρυβο. Στην περίπτωση πολλών α/γ ακούγονται παράλληλοι και συνεχείς αεροδυναμικοί θόρυβοι που γεμίζουν τον αέρα. Στη Δανία παράπονα θορύβου εξέφρασαν κατοικίες σε απόσταση 1,9 χμ. από AΠ, ενώ στη Βρετανία μία κατοικία σε απόσταση 930μ. από ΑΠ, εγκαταλείφτηκε από τους ιδιοκτήτες της λόγω της ανυπόφορης όχλησης στη διάρκεια της νύχτας. Οι α/γ εκπέμπουν επίσης θορύβους χαμηλής συχνότητας κατά τη λειτουργία τους που έχουν επιβεβαιωθεί με σεισμογράφους. Η αιολική βιομηχανία θεωρεί τους υπόηχους ασήμαντους λόγω της μικρής έντασης τους, ωστόσο ορισμένοι άνθρωποι μπορεί να είναι ευαίσθητοι σε αυτούς και να τους προκαλέσουν αϋπνία και άλλα προβλήματα. Αυτές τις περιπτώσεις έντονης ακουστικής όχλησης έχει ερευνήσει η Νina Piermond στο βιβλίο της Wind Turbine Syndrome (2009). Mια ακόμη πηγή όχλησης για ιδιοκτησίες σε απόσταση 400 μ . έως 800 μ. είναι η σκιά και η αντανάκλαση των περιστρεφόμενων πτερυγίων ή και του πύργου ανάλογα με τη θέση του ήλιου. Στη Δανία η σκιά πάνω σε ιδιοκτησίες λαμβάνεται σοβαρά υπόψη στην αδειοδοτική διαδικασία γι αυτό υπολογίζεται ακριβώς με τον όρο να μην υπερβαίνει τις 10 ώρες το χρόνο (Danish Energy Agency, 2009). Στην Ελλάδα για το θέμα της σκιάς δεν υφίσταται καμιά πρόβλεψη στο Χωροταξικό Πλαίσιο των ΑΠΕ και τις ΜΠΕ – με αποτέλεσμα οι γειτονικές ιδιοκτησίες να παραμένουν απροστάτευτες.

Κίνδυνοι ατυχημάτων από α/γ

Τα πτερύγια των α/γ που ζυγίζουν έως 30 τόνους είναι το πιο ευάλωτο μέρος τους καθώς μπορεί να σπάσουν είτε λόγω ακραίων καιρικών συνθηκών είτε λόγω φυσιολογικής φθοράς (χρόνος ζωής 40.000 ώρες λειτουργίας). Τα πτερύγια σε περίπτωσης σπασίματος μπορεί να απομακρυνθούν έως 400μ. μακριά όπως συνέβη στο Μαρμάρι Ευβοίας το 2003 εξαιτίας ασυνήθιστα σφοδρού ανέμου. Είναι φανερό ότι η απόσταση των 500μ. δεν εξασφαλίζει τα σπίτια ή μικρούς οικισμούς από ενδεχόμενο ατύχημα. Ο κίνδυνος πυρκαγιάς στο κιβώτιο ταχυτήτων είναι σπάνιος αλλά όχι απίθανος λόγω των τριβών που αναπτύσσονται. Πιο συχνά εκδηλώνονται πυρκαγιές από τις γραμμές μεταφοράς της ενέργειας, ένα πρόβλημα που έχει πάρει ανησυχητικές διαστάσεις σε περιοχές με πολλά ΑΠ. Αντίθετα από τις υπόλοιπες χώρες της Ευρώπης, η χώρα μας επιτρέπει ακόμη την υπέργεια μεταφορά της ενέργειας. Οι α/γ μπορούν ακόμη να αλλοιώσουν το ραδιοτηλεοπτικό σήμα όταν βρίσκονται μεταξύ πομπού και δέκτη. Την ίδια ενόχληση είναι δυνατό να προκαλέσουν και στη λήψη του ραντάρ της αεροπορίας κατά τον εντοπισμό αεροσκαφών.

Μείωση της αξίας γης και αγοράς ακινήτων

Η αξία της γης και των ακινήτων στην ύπαιθρο εξαρτάται κατά το μεγαλύτερο μέρος από την απουσία οχλήσεων και τη φυσική ομορφιά του τοπίου. Η εγκατάσταση τεράστιων α/γ με τις οχλήσεις που συνεπάγονται από μόνες τους αλλά και από τη συνοδεία δικτύων και δρόμων πρόσβασης, στερεί τη γη από τα φυσικά της χαρίσματα και αμαυρώνει την εικόνα της. Κανείς δεν νιώθει ευχαρίστηση βλέποντας ένα τοπίο βιομηχανικό, πόσο μάλλον να θέλει να αγοράσει ιδιοκτησία που με κάποιον τρόπο επηρεάζεται από τις α/γ. Στη Βρετανία οι εκτιμητές ακινήτων κατέληξαν ότι κατοικίες κοντά σε α/γ χάνουν την ελκυστικότητα τους και ένα σημαντικό μέρος της αγοραστικής αξίας τους. Στη Δανία οι ιδιοκτήτες ακινήτων δυσφορούν και αντιδρούν στην εγκατάσταση α/γ σε απόσταση αναπνοής 400μ. Η κυβέρνηση της Δανίας για να ενθαρρύνει την αποδοχή της εγκατάστασης α/γ κοντά σε κατοικίες, δίνει το δικαίωμα σε ιδιοκτήτες να ζητήσουν αποζημίωση ( Danish Energy Agency, 2009).

Οι α/γ κατά του τουρισμού

Ο τουρισμός στα νησιά και τα ορεινά μέρη της πατρίδας μας βασίζεται στο αδιατάραχτο φυσικό και πολιτισμικό τοπίο όπου η φύση και τα έργα του ανθρώπου συνυπάρχουν σε αρμονική σχέση. Όσο η ποιότητα ζωής στις πόλεις υποβαθμίζεται, η ανάγκη απόδρασης στο φυσικό τοπίο θα γίνεται συνεχώς μεγαλύτερη. Εξάλλου το τοπίο, φυσικό και πολιτισμικό, είναι ο βασικός πόλος έλξης των Ελλήνων και των ξένων τουριστών στην πατρίδα μας που στηρίζουν τις τοπικές οικονομίες στα νησιά και τελευταία τα ορεινά χωριά. Οι μαζική εξάπλωση των α/γ θα μεταβάλλει βαθιά τη φυσιογνωμία του ελληνικού τοπίου τόσο με την προσθήκη των τεράστιων α/γ όσο και με τις συνοδευτικές επεμβάσεις (δίκτυα και δρόμοι). Η βιομηχανοποίηση του ελληνικού τοπίου με την εξάπλωση των ΑΠ θα αφήσει ένα διαρκές και μόνιμο αποτύπωμα που τελικά θα μειώσει την ελκυστικότητα του. Έρευνες που έκαναν οι οργανισμοί τουρισμού στην Ουαλία και τη Σκωτία έδειξαν ότι σημαντικό μέρος του κοινού αναμένει αρνητική επίδραση των α/γ στην προσέλκυση τουριστών. Στη Δανία οι περιοχές τουριστικού προορισμού παραμένουν ελεύθερες από οποιαδήποτε εγκατάσταση α/γ. Στη χώρα μας που συνεχώς τονίζουμε τη σημασία του τουρισμού για την τοπική ανάπτυξη, δεν φαίνεται να έχουμε σκεφθεί σοβαρά την αρνητική επίδραση που θα έχει η μαζική εγκατάσταση ΑΠ σε μια ζωτική οικονομική δραστηριότητα για πολλές περιοχές.

Οι δήθεν θέσεις εργασίας

Οι υποστηρικτές της αιολικής ενέργειας διατυμπανίζουν όπου βρεθούν και όπου σταθούν τη δημιουργία θέσεων εργασίας. Οι περισσότερες θέσεις εργασίας βρίσκονται εκεί όπου κατασκευάζονται α/γ δηλαδή στις εξής χώρες : Δανία, Γερμανία, Ισπανία και ΗΠΑ. Για παράδειγμα η Δανία το 2005 κατείχε το 40% της παγκόσμιας παραγωγής α/γ και απασχολούσε 20.000 εργαζόμενους (Μason, 2005). Στην χώρα μας που απλά εισάγει α/γ, οι θέσεις εργασίας περιορίζονται μόνο στην εγκατάσταση και συντήρηση λειτουργίας, οι οποίες όμως είναι ελάχιστες, επειδή οι α/γ παρακολουθούνται και ελέγχονται εξ αποστάσεως με αυτοματοποιημένα συστήματα. Ένας συμβατικός σταθμός παραγωγής ρεύματος με άνθρακα ή φυσικό αέριο παρέχει εκατοντάδες θέσεις εργασίας σε σχέση με ένα ΑΠ που μπορεί να λειτουργήσει με τρεις – τέσσερις υπαλλήλους μόνιμης απασχόλησης. Σε σύγκριση με τον τουρισμό, τα ΑΠ όχι μόνο προσφέρουν ελάχιστη απασχόληση, αλλά απειλούν να μειώσουν θέσεις εργασίας εξαιτίας της αρνητικής επίδρασης που έχουν στο φυσικό και πολιτισμικό τοπίο.

Συμπεράσματα για την αιολική ενέργεια

Συνοψίζοντας τα προηγούμενα, η αιολική ενέργεια παρουσιάζει σοβαρά μειονεκτήματα είτε για να στηρίξει το εθνικό σύστημα ενέργειας στη θέση του λιγνίτη είτε στην ικανότητά της να μειώσει τους ρύπους που προκαλούν την κλιματική αλλαγή. Συνοπτικά τα μειονεκτήματα της μαζικής εξάπλωσης των α/γ είναι:
  • Οι α/γ δεν παράγουν φορτίο βάσης ούτε ρεύμα όποτε το χρειαζόμαστε. Η παραγωγή ρεύματος είναι ασταθής γιατί εξαρτάται από τη διακύμανση του ανέμου.
  • Παράγουν πραγματική ισχύ κατά 25% έως 30% χαμηλότερη της ονομαστικής.
  • Το γεγονός ότι οι α/γ απαιτούν την παράλληλη λειτουργία υποστηρικτικών σταθμών ορυκτών καυσίμων και παράγουν ενέργεια λιγότερη του μισού της ονομαστικής αξίας τους, σημαίνει ότι εξοικονομούν μικρότερο ποσό CO2 από αυτό που διατυμπανίζεται.
  • Η αιολική ενέργεια δεν είναι ανταγωνιστική σε σχέση με τα ορυκτά καύσιμα γι αυτό απαιτεί μόνιμη επιδότηση στην τιμή αγοράς που χρεώνεται ο καταναλωτής.
  • Οι μαζική εξάπλωση των α/γ στη χώρα μας θα έχει τεράστια επίπτωση στο ελληνικό τοπίο τόσο εξαιτίας ασύμβατου μεγέθους, όσο και εξαιτίας των εκτεταμένων επεμβάσεων (δρόμοι, δίκτυα).
  • Οι επιπτώσεις στον τουρισμό και την ποιότητα ζωής των ντόπιων κατοίκων που θα ζουν μαζί με τις τεράστιες α/γ δεν έχουν συζητηθεί και εκτιμηθεί σοβαρά.

Ποιες εναλλακτικές λύσεις υπάρχουν στο ενεργειακό πρόβλημα

Η ενεργειακή κρίση δεν έχει απλές και εύκολες λύσεις, εάν συνεχίσουμε να θεωρούμε την ενέργεια ένα φθηνό και άφθονο αγαθό. Καθώς τα ορυκτά καύσιμα λιγοστεύουν και είμαστε υποχρεωμένοι να τα μειώσουμε, οι ΑΠΕ και νέοι τρόποι παραγωγής ενέργειας έρχονται στο προσκήνιο με ένα σημαντικό περιορισμό παρόλα αυτά: με την τρέχουσα εφαρμοσμένη τεχνολογία οι ΑΠΕ δεν μπορούν να παρέχουν την ίδια ποσότητα και ποιότητα ενέργειας σε σύγκριση με τα ορυκτά καύσιμα (πετρέλαιο, άνθρακα και φυσικό αέριο), άρα δεν μπορούν να τα αντικαταστήσουν. Είναι προφανές ότι το ενεργειακό για να μην φτάσει σε αδιέξοδο, χρειάζεται να αντιμετωπιστεί με μια διαφορετική λογική που πρωταρχικό σκοπό θα έχει τη σταθεροποίηση και τη μείωση της κατανάλωσης ενέργειας παρά την ικανοποίηση συνεχώς αυξανόμενων αναγκών. Για να φτάσουμε σε ένα τέτοιο στόχο, κεντρικό ρόλο θα έχει η εξοικονόμηση της ενέργειας και η στροφή στην ενεργειακή απόδοση (συσκευές, κτίρια κ.α). Η παραγωγή της ενέργειας είναι ανάγκη να επιστρέψει στην μικρή κλίμακα που ανοίγει μεγάλες δυνατότητες στους ιδιώτες και τους μικρούς τόπους να παράγουν τουλάχιστον ένα μέρος της ενέργειας που χρειάζονται με χρήση των ΑΠΕ. Η κλίμακα που παράγεται η ενέργεια έχει καθοριστική σημασία για το κόστος, τις απώλειες ενέργειας από τη μεταφορά της σε μακρινές αποστάσεις και τις επιπτώσεις στο περιβάλλον και τους ανθρώπους. Οι ΑΠΕ μεγάλης κλίμακας τελικά θα αποδειχθεί ότι έχουν παρόμοια αρνητικά αποτελέσματα για το περιβάλλον και τη ζωή των ανθρώπων όσο και η εκμετάλλευση των ορυκτών καυσίμων.
Είναι φανερό ωστόσο ότι η μικρή κλίμακα δεν θα μπορούσε να αντικαταστήσει εξολοκλήρου την ανάγκη της μαζικής παραγωγής ενέργειας στο σημερινό ενεργοβόρο σύστημα. Η μαζική παραγωγή θα πρέπει να αντιμετωπιστεί με κάποιον τρόπο όπως με νέους σταθμούς φυσικού αερίου καθώς και με τη βελτίωση των υπαρχόντων μονάδων λιγνίτη και πετρελαίου για την οποία δεν γίνεται κανένας λόγος. Οι λύσεις δεν είναι απλές όταν μιλάμε για ένα τεράστιο ενεργοβόρο σύστημα όπως αυτό της σημερινής Ελλάδας. Ασφαλώς κανείς δεν επιθυμεί να μείνει η χώρα χωρίς ενέργεια, αλλά εξίσου αληθινό είναι ότι κανείς δεν επιθυμεί να δει τη φυσική ομορφιά και χάρη των βουνών και των νησιών μας να θυσιάζεται στο όνομα μιας υποτιθέμενης ενεργειακής ασφάλειας. Η συζήτηση για το ενεργειακό χρειάζεται να βάλει στο τραπέζι όλες τις παραμέτρους των προτεινόμενων λύσεων και όλους τους εμπλεκόμενους που δεν είναι μόνο οι τεχνοκράτες αλλά και οι απλοί πολίτες. Το ενεργειακό πρόβλημα σε καμιά περίπτωση δεν είναι απλά ένα αποκλειστικά τεχνοκρατικό ζήτημα γιατί οι επιλογές που αποφασίζονται, θα επιφέρουν βαθιές αλλαγές στο πρόσωπο της υπαίθρου και θα επηρεάσουν τις ζωές των ανθρώπων που ζουν εκεί.
15-1-2010
Πηγές:
John Etherington. 2009.: The Wind Farm Scam. Stacey International

Ε.ΟΝ Νetz. 2005. Report on Wind Energy. Free pdf
Dr. V.C Mason. 2005. Wind power in West Denmark. Lessons for the U.K
The Danish Energy Agency. 2009.: Wind Turbines in Denmark. Free pdf
http://www.spiegel.de/international/germany/0,1518,472786,00.html
(26 νέοι σταθμοί άνθρακα στη Γερμανία)
http://portal.tee.gr/portal/page/portal/SCIENTIFIC_WORK/EKDILOSEIS_P/EPISTHMONIKES_EVENTS/ENERGEIA_XALKIDA (Στοιχεία του ΤΕΕ για τα σχέδια ανάπτυξης αιολικών πάρκων στη χώρα μας)
http://www.greekmoney.gr/index.php?news=126
(Ένα από τα λίγα άρθρα στα ελληνικά ΜΜΕ που καταφέρονται κατά των ΑΠ)
http://www.newscientist.com/article/dn14593-wind-turbines-make-bat-lungs-explode.html (Οι νυχτερίδες πεθαίνουν από εσωτερική αιμορραγία)
http://www.telegraph.co.uk/comment/letters/7532755/The-hidden-costs-of-relying-on-wind-turbines-in-the-remotest-parts-of-the-country.html
www.epaw.org
(Κίνημα πολιτών της Ευρώπης κατά των ΑΠ)
http://windfarms.wordpress.com/
(Kίνημα κατά των ΑΠ στο Οντάριο)

Παρασκευή, 25 Μαρτίου 2011


Μερικά σχόλια και εκτιμήσεις από τη χθεσινή ενημέρωση της Ρόκας.

• Η ενημέρωση των εκπροσώπων της εταιρείας ήταν εξαιρετικά γενική χωρίς εξειδικεύσεις. Πρόχειρη και χαμηλότατου επίπεδου για ένα τόσο σοβαρό θέμα..ιδιαίτερα σε ότι αφορά επιπτώσεις και τα όποια οφέλη του τόπου..
• Το ταξίδι τους εντάσσεται στη προώθηση συνεννοήσεων και καλών σχέσεων… με τους τοπικούς άρχοντες παρά σε οτιδήποτε άλλο
• Μας είπαν μισές αλήθειες, αρκετά ψέματα, αλλά μεγαλύτερη αξία έχουν τα όσα δεν είπαν…
• Από τη πλευρά μας δεν ήμασταν καλά προετοιμασμένοι… μάλλον περισσότερο προβληματισμένοι… πλην της Αγωνιστικής Πρωτοβουλίας η οποία έχει ξεκάθαρη στάση..
• Ο δήμαρχος βιάζεται πολύ… συμπεριφέρεται ως έμμισθος υπάλληλος της εταιρείας… για τους δικούς του λόγους (μαζί με τον Μεννή) & δεν έχει καμία διάθεση να προστατεύσει το συμφέρον των κατοίκων και του τόπου.. Είναι λάθος να βλέπουμε ως συμπαγές σώμα συμφερόντων τους τοπικούς άρχοντες… Έχουν διακριτές προτεραιότητες..ανεξάρτητα αν συντάσσονται υπέρ της επένδυσης..
Τι σκέφτομαι:
• Συνάντηση την ερχόμενη εβδομάδα ώστε να βάλουμε σε χαρτί τους λόγους που εναντιωνόμαστε και τις αιτιάσεις μας ως προς την επένδυση του Ρόκα. Δεν περισσεύει κανείς, η υπόθεση είναι πολύ σοβαρή και χρειάζεται από τη πλευρά μας σοβαρότητα, αποφασιστικότητα και οργάνωση, ανεξάρτητα από τις αφετηρίες του καθενός.
• Τα σημαντικά ζητήματα -για μένα- στα οποία θα πρέπει να αντιπαρατάξουμε απόψεις:
1. Η επιλογή περιοχών. Αδιαπραγμάτευτο ζήτημα η χωροθέτηση σε Αίπος & Αμανή για διακριτούς λόγους π.χ πόσο αποτιμάται οικονομικά η ταυτότητα του τόπου, η ιστορία και τα αρχαία του Αίπους και η μοναδική ορνιθοπανίδα της Αμανής που ζητάνε??.
2. Η κλίμακα της επένδυσης. Καμία επένδυση που υπερβαίνει το ποσοστό της τοπικής συνεισφοράς στον εθνικό στόχο του 20% από ΑΠΕ. Υπολογίζοντας τη δική μας κατανάλωση των 60MW δηλαδή μέγιστο 20MW από ΑΠΕ στη Χίο.
3. Η ισχύς των ανεμογεννητριών. Όχι στους γίγαντες των 2 ή 3 MW σε νησιά. Μια ανεμογεννήτρια των 2 MW ύψους 70 μέτρων ισοδυναμεί με πολυκατοικία 20 ορόφων στη κορυφογραμμή!! ζητάνε να τοποθετήσουν 75 των 2MW!!.
4. Ανταποδοτικά. Το 3% είναι πολύ λίγο από κάθε άποψη και δεν μπορεί να είναι βάση της οποίας συζήτησης. Δεν αφορά τα νοικοκυριά της Χίου και το κόστος του ρεύματος που πληρώνουμε αλλά ούτε τα γειτονικά χωριά που εγκαθίστανται οι Α/Γ.
5. Ιδεολογικές επιλογές της τρέχουσας πολιτικής συγκυρίας. Γιατί θα πρέπει να αποδεχθούμε να παράγεται το ρεύμα εδώ, καταστρέφοντας περιοχές, να το εκμεταλλεύεται μια πολυεθνική, να το πουλάει στη ΔΕΗ ή σε άλλο ιδιώτη, και τέλος να το αγοράζουμε εμείς σε όποιες τιμές καθορίζονται σε επίπεδο χώρας??
Γιατί διαγράφουμε με τη μία δυνατότητες ενδογενούς ανάπτυξης από ΑΠΕ??
Γιατί πρέπει να αναπαράγεται το μοντέλο της δεκαετίας του Πενήντα δλδ καταστρέφουμε περιοχές για την παραγωγή ενέργειας χωρίς να συζητάμε και να ζητάμε λογικές επιλογές με σεβασμό σε διάφορες εξίσου σημαντικές παραμέτρους και βεβαίως εξοικονόμηση ενέργειας

Πέρα από αυτά και χωρίς να υπολείπονται σημασίας.
• Η δημόσια δαπάνη σε αυτή την επένδυση είναι της τάξης του 60% και το υπόλοιπο 40% κατανέμεται σε τραπεζικό δανεισμό +/- 20% και το υπόλοιπο κεφάλαια της πολυεθνικής. Από πρόχειρους υπολογισμούς σε μια δεκαετία έχουν επιτύχει απόσβεση του κεφαλαίου που επενδύουν και μετά μόνο κέρδος. Σε εμάς τι μένει..??
• Δεν μπορεί η Χίος να γίνει el dorando του σύγχρονου χρυσού στον καταμερισμό της πίττας παραγωγής ενέργειας στο Αιγαίο σε τρεις μεγάλους «παίχτες»..
• Δεν μπορεί ο Δήμαρχος και ο Μεννής να «παίζουν μπάλα» με τέτοια ελαφρότητα χωρίς να προστατεύουν το συμφέρον του τόπου και το μέλλον αυτό του νησιού. Τι θέλει ο Δήμαρχος να δώσουμε, τι θα μας δώσουν, και τι οι ίδιοι θα κερδίσουν?? Διαφορετικά ΠΩΣ κάνει τόσες κωλοτούμπες και βιάζεται να πει ότι το ΔΣ του Δήμου θα βγάλει απόφαση σύμφωνης γνώμης για την επένδυση του Ρόκα…
• Τα περισσότερα από τα επιχειρήματα τους είναι έωλα.
Π.χ
Θέσεις εργασίας.. στη φάση λειτουργίας λένε 25.. αλλά η πρακτική και η εμπειρία τοπικά και διεθνώς άλλα…
Προσέλκυση τουριστών χάρη στις ανεμογεννήτριες!!! Αστείο…
Μη ξεχνάμε ότι η διασύνδεση γίνεται με δημόσια δαπάνη και χωρίς αυτή δεν μπορούν να κάνουν επένδυση τέτοιας κλίμακας.
Το ρεύμα που θα πληρώνουμε όλοι μας θα είναι μήπως φθηνότερο?? Και βέβαια όχι.
Τα ανταποδοτικά, όταν και αν τα παίρνει ο Δήμος, ίσα που θα φτάνουν για καμιά τσιμεντόστρωση… ενώ θα έχουμε καταστρέψει και κυρίως δεσμεύσει περιοχές ανεκτίμητης αξίας…
Το παράδειγμα των Ψαρών αλλά και της Αμανής που παράγουν ενέργεια είναι διδακτικό για πολλά…
Αυτά εν συντομία, επαναλαμβάνω, πρέπει να οργανωθούμε και να δουλέψουμε το ζήτημα με σοβαρότητα γιατί αυτή η περίπτωση δεν θυμίζει σε τίποτα παλαιότερες επιλογές τοπικής «ανάπτυξης»…
Φιλικά
Δημ Τσούχλης 

1η Συναντηση Πρωτοβουλίας Τετάρτη 30 Μάρτη 9μμ στο καφέ Κήπος



 Οι κρυφές επιπτώσεις της πράσινης ανάπτυξης στο περιβάλλον


Αναδημοσιεύουμε από το περιοδικό "Επίκαιρα".
Tους τελευταίους μήνες ολοένα και περισσότερο ακούμε τον όρο «πράσινη ανάπτυξη». Την παραγωγή, δηλαδή, ενέργειας με μεθόδους φιλικές προς το περιβάλλον. Σε ολόκληρη την ελληνική επαρχία επικρατεί κυριο λεκτικά φρενίτιδα. Γιγάντιες ανεμογεννήτριες τοποθετούνται αλόγιστα σε βουνοκορφές και νησιά και χιλιάδες στρέμματα καλλιεργήσιμης γης παραμένουν σε αγρανάπαυση για την εγκατάσταση φωτοβολταϊκών. Η πράσινη ανάπτυξη σε όλο της το μεγαλείο. Μόνο που, όπως θα αποδειχτεί και στη συνέχεια, φαίνεται ότι τελικά η πράσινη ανάπτυξη μόνο πράσινη δεν είναι. Οι επιπτώσεις της στο περιβάλλον είναι σημαντικές και αρκετοί είναι αυτοί που είτε σκόπιμα είτε από λανθασμένη αντίληψη τις αγνοούν. Οι μέθοδοι αυτές παραγωγής ενέργειας έχουν κατά έναν παράξενο τρόπο αγιοποιηθεί και στην επαρχία έχει στηθεί μια ολόκληρη βιομηχανία γύρω από την πράσινη ανάπτυξη, που αγνοεί προκλητικά τις όποιες περιβαλλοντικές επιπτώσεις.

Η περίπτωση των ανεμογεννητριών είναι χαρακτηριστική. Τους τελευταίους μήνες τεράστιες ανεμογεννήτριες, που φτάνουν ακόμη και τα 110 μέτρα ύψος, ξεφυτρώνουν σε νησιά και βουνοκορφές. Η άγρια φύση υποδέχεται τους σιδερένιους γίγαντες δίχως κανείς να αναλογιστεί τις συνέπειες, οι οποίες μόνο αμελητέες δεν είναι.

Η αλόγιστη τοποθέτησή τους δίχως σχέδιο προκαλεί σημαντικότατες επιπτώσεις στο μικροκλίμα της περιοχής. Οι ειδικοί το επιβεβαιώνουν. Όπως επισημαίνει στα «Επίκαιρα» ο φυσικός κ. Μιχάλης Γρίβας, «η τοποθέτηση των ανεμογεννητριών στις κατά τόπους περιοχές χωρίς να τηρούνται οι προβλεπόμενοι όροι επηρεάζει αρνητικά το μικροκλίμα της περιοχής».

Πιο απλά, πριν από την κατασκευή ενός οποιουδήποτε αιολικού πάρκου, εκπονείται μία Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων (ΜΠΕ), η οποία αφορά στην προστασία του μικροκλίματος της περιοχής. Η μελέτη καθορίζει με συγκεκριμένο τρόπο τη διάταξη των ανεμογεννητριών ανάλογα με την περιοχή αλλά και με τη δύναμή τους, ούτως ώστε οι επιπτώσεις στο μικροκλίμα της περιοχής να ελαχιστοποιούνται. Κάτι τέτοιο όμως σπανίως τηρείται στην Ελλάδα. Οι ανεμογεννήτριες εγκαθίστανται παντού και πάντα δίχως να τηρηθεί το οποιοδήποτε σχέδιο. Άλλωστε, μπροστά στα εκατομμύρια ευρώ των επενδύσεων τέτοιες μικρολεπτομέρειες θεωρούνται ασήμαντες. Ωστόσο, ο επηρεασμός του μικροκλίματος μόνο ασήμαντος δεν είναι. «Το μικροκλίμα μπορεί να επηρεαστεί ακόμη και σε ακτίνα ενός χιλιομέτρου από το σημείο εγκατάστασης των ανεμογεννητριών», τονίζει στα «Επίκαιρα» ο κ. Γρίβας.

Τι σημαίνει αυτό πρακτικά; Καταρχάς πρώτη και κύρια επίπτωση στο περιβάλλον είναι η δημιουργία άνυδρων χειμώνων. Η λειτουργία των γιγαντιαίων ανεμογεννητριών σε συνθήκες υψηλών μποφόρ δεν επιτρέπει τη δημιουργία χιονιού στις βουνοκορφές. Το αποτέλεσμα είναι να μειώνεται σημαντικά ο υδροφόρος ορίζοντας και να επηρεάζονται οι καλλιέργειες. Πολύτιμοι υδροφόροι πόροι χάνονται όχι από φυσικά αίτια, αλλά τεχνητά. Και το πλέον οξύμωρο, από μορφές ενέργειας φιλικές προς το περιβάλλον. Εάν κατά την εγκατάσταση των ανεμογεννητριών δεν τηρηθούν οι απαραίτητες δεσμεύσεις για την προστασία του περιβάλλοντος, τότε η λειψυδρία θα πρέπει να θεωρείται δεδομένη.

Μία άλλη επίπτωση που προκαλεί ο επηρεασμός του μικροκλίματος είναι και η συχνή εμφάνιση ανεμοστρόβιλων. Η περίπτωση των χωριών του Παναχαϊκού Όρους είναι χαρακτηριστική. Κάτοικοι και φορείς διαμαρτύρονται ότι πολλές φορές κάνουν την εμφάνισή τους ανεμοστρόβιλοι. Κάτι που, όπως σημείωνε χαρακτηριστικά στα «Επίκαιρα» κάτοικος της περιοχής μεγάλης ηλικίας, «πολύ σπάνια συνέβαινε κατά το παρελθόν». Τα λόγια του κ. Γρίβα μαρτυρούν την αλήθεια: «Ο επηρεασμός του μικροκλίματος μπορεί να δημιουργήσει ανεμοστρόβιλους», αναφέρει.


Διάβρωση εδαφών και βιοποικιλότητα

Ο επηρεασμός όμως του μικροκλίματος από την εγκατάσταση των ανεμογεννητριών δεν είναι και η μοναδική επίπτωση. Όπως επισημαίνει στα «Επίκαιρα» ο επίκουρος καθηγητής Δασολογίας του ΤΕΙ Λαμίας κ. Ιωάννης Ραυτογιάννης, «οι επιπτώσεις από την εγκατάσταση ανεμογεννητριών είναι σημαντικές, τόσο σε αισθητικό αλλά και σε περιβαλλοντικό επίπεδο».

Καταρχάς, η αλόγιστη εγκατάσταση των ανεμογεννητριών-τεράτων στις ελληνικές βουνοκορφές, έχει ως αποτέλεσμα την αισθητική υποβάθμιση των τοπίων. Πολλές περιοχές, όπως για παράδειγμα η Ευρυτανία, διαθέτουν μοναδικά τοπία, τα οποία αποτελούν πόλο έλξης για χιλιάδες επισκέπτες. Αρκετοί είναι αυτοί που Σαββατοκύριακα και καθημερινές εγκαταλείπουν τις μεγαλουπόλεις προκειμένου να απολαύσουν από κοντά τη σπάνια φυσική ομορφιά, που οι ανεμογεννήτριες-τέρατα στερούν από τους επισκέπτες.

«Φανταστείτε τη θέα των βουνών με εγκατεστημένες τις τεράστιες ανεμογεννήτριες. Η όψη τους και μόνο υποβαθμίζει αισθητικά το τοπίο», σημειώ νει στα «Επίκαιρα» ο κ. Ραυτογιάννης. Κάτι τέτοιο μεταφράζεται αυτόματα σε μείωση της τουριστικής κίνησης στην περιοχή και απώλεια εσόδων αρκετών χιλιάδων ευρώ. Η φυσική ομορφιά των τοπίων που γοήτευε τους επισκέπτες θα αποτελεί παρελθόν.

Εκτός όμως από την αισθητική υποβάθμιση, ιδιαίτερα σημαντικές είναι και οι επιπτώσεις στο φυσικό περιβάλλον και στη βιοποικιλότητα της περιοχής, κυρίως από τα έργα εγκατάστασης των ανεμογεννητριών. Μπορεί η σχετική νομοθεσία που διέπει τα έργα υποδομής να περιλαμβάνει ρυθμίσεις για την προστασία του περιβάλλοντος, όμως αυτές πουθενά δεν τηρούνται. Μετά την ανάληψη των έργων από τους κατά τόπους εργολάβους, η περιβαλλοντική προστασία παραπέμπεται στις καλένδες… ελέω κόστους. Τα λόγια του κ. Ραυτογιάννη είναι χαρακτηριστικά. «Σε κανένα έργο υποδομής μέχρι στιγμής δεν τηρήθηκε η νομοθεσία για την προστασία του περιβάλλοντος», σημειώνει. Τα αποτελέσματα είναι δραματικά. Σπάνια και ευαίσθητα είδη ζώων και φυτών, αλλά και μοναδικοί βιότοποι θα οδηγηθούν στον αφανισμό. Η τροφική αλυσίδα και τα οικοσυστήματα των περιοχών θα διαταραχθούν με ανυπολόγιστες συνέπειες. Ήδη τα πρώτα δείγματα στην ελληνική ύπαιθρο δεν είναι και τα καλύτερα. Σημαντικές επιπτώσεις στους ντόπιους πληθυσμούς προκαλεί επίσης και ο θόρυβος από τη λειτουργία των ανεμογεννητριών. Σε πολλές περιοχές της χώρας οι κάτοικοι διαμαρτύρονται έντονα και αντιδρούν στην όποια εγκατάσταση.


Φωτοβολταϊκά και «έρημος»

Εκτός όμως από τις ανεμογεννήτριες, ούτε και η εγκατάσταση των φωτοβολταϊκών σε γεωργικές εκτάσεις θα πρέπει να θεωρείται και τόσο αθώα. Η συγκεκριμένη πηγή ανανεώσιμης ενέργειας, προκειμένου να εγκατασταθεί, χρειάζεται αρκετά στρέμματα γης. Είναι χαρακτηριστικό ότι για κάθε 100 κιλοβάτ παραγωγής απαιτούνται γύρω στα 15 στρέμματα γης, τα οποία μετατρέπονται ουσιαστικά σε «έρημο». Η ανάπτυξη χλωρίδας κρίνεται απαγορευτική, καθώς και ο κίνδυνος πυρκαγιάς είναι υπαρκτός. Την ίδια ώρα η ανάπτυξη βλάστησης εμποδίζει και τη μεταφορά ηλιακής ενέργειας, λόγω της σκίασης των πανέλων. Το αποτέλεσμα είναι ολόκληρες εκτάσεις να μοιάζουν με «κρανίου τόπο», αντί να παράγουν καρπούς.

Επιπλέον, η διάβρωση του εδάφους θα πρέπει να θεωρείται δεδομένη. Οι ποσότητες τσιμέντου που θα χρειαστούν για την εγκατάστασή τους ανέρχονται σε τόνους. Ολόκληρες εκτάσεις καλλιεργήσιμης γης θα «ποτιστούν» με τσιμέντο.

Αποτέλεσμα; Η παραγωγή ανύπαρκτη. Αντί να καλλιεργούνται τα εδάφη, μετατρέπονται σε αδρανοποιημένες «ερήμους». Αν η επέκταση, δε, των φωτοβολταϊκών συνεχιστεί και τα επόμενα χρόνια με αμείωτους ρυθμούς, τότε τα στρέμματα γης που θα μετατραπούν σε… Γκραν Κάνιον θα ξεπεράσουν κάθε όριο. Η αλλοίωση του περιβάλλοντος, όπως και η αισθητική του υποβάθμιση, θα είναι μοναδική. «Το θέαμα του να αντικρίζει κανείς ολόκληρες εκτάσεις με τσιμέντο περικυκλωμένες από συρματοπλέγματα σαν να πρόκειται για στρατόπεδα, δεν είναι και ό,τι καλύτερο», τονίζει στα «Επίκαιρα» ο κ. Ραυτογιάννης.

Στο μεταξύ, με τις ανανεώσιμες αυτές μορφές ενέργειας τίθεται και ένα άλλο ζήτημα. Ο χρόνος ζωής τους μόνο υψηλός δεν μπορεί να θεωρηθεί καθώς, σύμφωνα με τον κ. Ραυτογιάννη, «δεν ξεπερνά τα 20 με 25 χρόνια». Και το ερώτημα είναι τι θα συμβεί τις επόμενες δεκαετίες στην ελληνική ύπαιθρό. Τεράστιες εκτάσεις θα βρεθούν ξαφνικά με άχρηστους τόνους σκουριασμένου σίδερου και τσιμέντου με δραματικές επιπτώσεις στο περιβάλλον. Η εγκατάλειψή τους θα είναι μοναδική. Κανείς δεν πρόκειται να απεγκαταστήσει από τις βουνοκορφές αλλά και τις γεωργικές εκτάσεις όλες αυτές κατασκευές. Το τεράστιο κόστος θα είναι αποτρεπτικό για οποιονδήποτε μέσο ιδιώτη. Το φάντασμα της μετατροπής μοναδικών παρθένων τοπίων σε απέραντα νεκροταφεία σιδερικών και τσιμέντων πλανάται απειλητικά. Η αλόγιστη επέκταση δίχως κάποιο κεντρικό σχεδιασμό οδηγεί με γεωμετρική ακρίβεια στην περιβαλλοντική υποβάθμιση.

«Ομερτά» μεταξύ οικολόγων και επιστημόνων

Εντούτοις, μεγάλη εντύπωση προκαλεί το γεγονός ότι για τις όποιες περιβαλλοντικές επιπτώσεις από τον τρόπο με τον οποίο αναπτύσσεται η πράσινη ενέργεια στην Ελλάδα δεν μιλά κανείς. Η «ομερτά» μεταξύ οικολόγων, περιβαλλοντολόγων αλλά και λοιπών επιστημόνων είναι χαρακτηριστική. Ουδείς τολμά να μιλήσει για την κρυφή πλευρά της «greek» πράσινης ανάπτυξης. Όπως σημειώνει στα «Επίκαιρα» ο κ. Ραυτογιάννης, «η πράσινη ανάπτυξη στην Ελλάδα έχει κατά έναν παράξενο τρόπο αγιοποιηθεί». Ελάχιστοι είναι αυτοί που κατά καιρούς τόλμησαν να θίξουν τις όποιες επιπτώσεις στο περιβάλλον, αλλά και πάλι σε μικρό βαθμό. Χαρακτηριστική είναι η περίπτωση φυσικού περιβαλλοντολόγου από την Κρήτη, ο οποίος κατά καιρούς έχει θίξει τις αρνητικές συνέπειες των ανεμογεννητριών. Ο ίδιος, αν και αναφέρει κάποια μειονεκτήματα, εντούτοις δεν μιλά καθόλου για τον επηρεασμό του μικροκλίματος. Κάτι που συνιστά από μέρους του είτε άγνοια είτε σκόπιμη αποσιώπηση.

Τα «Επίκαιρα» για το θέμα επικοινώνησαν με το βουλευτή Αττικής της ΝΔ και μέλος της Κοινοβουλευτικής Επιτροπής Προστασίας του Περιβάλλοντος κ. Νίκο Καντερέ. Ο ίδιος σε απάντησή του ανέφερε χαρακτηριστικά ότι «η όποια μικρή επιβάρυνση –εάν υπάρχει, και μόνο από τις ανεμογεννήτριες– στο μικροκλίμα της συγκεκριμένης περιοχής τοποθέτησής τους δεν είναι συγκρίσιμη με την επιβάρυνση που δέχεται η ίδια περιοχή αλλά και ολόκληρο το περιβάλλον από την καύση του λιγνίτη». Και μπορεί όντως ο κ. Καντερές να έχει δίκιο. Οι ανεμογεννήτριες είναι σαφώς πιο φιλικές προς το περιβάλλον από ό,τι οι παραδοσιακές μορφές ενέργειας, ωστόσο αυτό δεν σημαίνει ότι δεν προκαλούν επιπτώσεις.


Τι ισχύει στο εξωτερικό

Σε αντίθεση με την Ελλάδα και τη χωρίς σχέδιο επέκταση των ΑΠΕ, στο εξωτερικό η πράσινη ανάπτυξη γίνεται με διαφορετικούς όρους, σαφώς πιο φιλικούς προς το περιβάλλον. Τα περισσότερα αιολικά πάρκα κατασκευάζονται σε θαλάσσιες περιοχές και όχι σε βουνοκορφές πανέμορφων τοπίων. Τα «Επίκαιρα» σήμερα παρουσιάζουν την κατάσταση που επικρατεί σε μια σειρά από χώρες του εξωτερικού, όπου γίνεται σαφές πως η πράσινη ανάπτυξη γίνεται οργανωμένα και στα πλαίσια του απόλυτου σεβασμού του περιβάλλοντος.

Δανία

Με την πρωτεύουσά της την Κοπεγχάγη να είναι στην κορυφή των «πράσινων» πόλεων στην Ευρώπη –στοιχείο στατιστικής έρευνας που παρουσίασε η εταιρεία Siemens στη Σύνοδο των Ηνωμένων Εθνών που διεξήχθη στην πόλη–, η Δανία ενστερνίστηκε από νωρίς την πράσινη ανάπτυξη και δη την αιολική ενέργεια.

Σύμφωνα με την ίδια έρευνα, μέχρι το 2020 θα υπάρχουν στο θαλάσσιο χώρο της Δανίας περίπου 2.000 ανεμογεννήτριες. Η αναμενόμενη ενεργειακή παραγωγή τους θα αγγίζει τα 6.000 MW. Μέχρι στιγμής στη Βόρεια Θάλασσα υπάρχουν δύο αιολικά πάρκα αποτελούμενα από 96 ανεμογεννήτριες και παραγωγή 228 ΜW.

Επιπλέον, η Δανία καλύπτεται και από επίγειες ανεμογεννήτριες που παράγουν 4.000 ΜW ετησίως. Βάσει αυτών των στοιχείων, έως το 2020 η χώρα θα καλύπτει μέχρι και 20% των αναγκών μόνον από την αιολική ενέργεια.

Γερμανία

Στη Γερμανία, η αιολική ενέργεια συνεισφέρει το 7% στη συνολική ανάγκη και κατανάλωση ηλεκτρικού ρεύματος. Αν και οι ανεμογεννήτριές της ξεπερνούν τις 21.000, η χώρα έχει σκοπό να συνεχίσει με την τοποθέτηση ακόμα περισσότερων. Και σ’ αυτό το σημείο αξίζει να αναφερθεί πως ένας από τους κύριους λόγους είναι η δημιουργία θέσεων εργασίας και όχι μόνο η στροφή προς ηπιότερες μορφές ενέργειας. Ο κλάδος απασχολεί 100.000 εργαζόμενους στους τομείς τοποθέτησης, λειτουργίας και συντήρησης των γεννητριών.

Επιπροσθέτως, η Γερμανία είναι μία από τις εξαγώγιμες δυνάμεις στις αιολικές τουρμπίνες. Το 2009, οι εξαγωγές ανεμογεννητριών έφτασαν το 80% με τζίρο μεγαλύτερο των 8 δις ευρώ. Τέλος, το 2006, το Βρανδεμβούργο έγινε «κατοικία» της υψηλότερης ανεμογεννήτριας παγκοσμίως που αγγίζει τα 160 μέτρα, ενώ η διάμετρος της τουρμπίνας της είναι 90 μέτρα.

Μεγάλη Βρετανία

Εδώ τα νούμερα αυξάνονται αισθητά, με τη Μεγάλη Βρετανία να μπορεί να υπερηφανευτεί για την παραγωγή παραπάνω από 5 GW ετησίως. Βέβαια, η υπερηφάνεια σχετίζεται και με την πρωτιά που κατάφερε να «κλέψει» η χώρα από τη Δανία, όταν το 2008 έγινε το κράτος με τις περισσότερες θαλάσσιες ανεμογεννήτριες παγκοσμίως – το μεγαλύτερο θαλάσσιο πάρκο βρίσκεται στα ανοιχτά του Κεντ. Τα πράγματα άλλαξαν προς το καλύτερο από τον Απρίλιο του 2010, όταν στα ήδη υπάρχοντα αιολικά πάρκα προστέθηκαν ακόμα τρία.

Στη Βρετανία είναι πολλά τα επίγεια αιολικά πάρκα, με μεγαλύτερα αυτά της Κορνουάλης, της Σκωτίας και της Βόρειας Ιρλανδίας. Παρ’ όλα αυτά, οι τοπικές Αρχές διατηρούν επιφυλακτική στάση, δίνοντας άδεια δημιουργίας πάρκων μόλις στο 40% των αιτούντων. Κι αυτό διότι ακόμα υπάρχουν ζητήματα υγείας, βιορυθμών, αλλά και επηρεασμού του τουρισμού στις ανάλογες περιοχές, που παραμένουν άλυτα ή θεωρούνται επιζήμια.

Τα θαλάσσια πάρκα, πάντως, είναι ιδιαίτερα επιτυχή και προσοδοφόρα. Ως αποτέλεσμα, η Βρετανία έχει θέσει στόχο την τοποθέτηση 7.500 ανεμογεννητριών έως το 2020 για την κάλυψη του 15% των ετήσιων ενεργειακών αναγκών της. Κι αυτό ώστε να ικανοποιήσει τα κριτήρια που έχει θέσει η Ευρωπαϊκή Ένωση σε χώρες της που ενεργοποιούνται στην παραγωγή αιολικής ενέργειας.

Ολλανδία

Η θέση της Ολλανδίας και οι δυνατοί άνεμοι που τη χτυπούν καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους βοήθησαν στο να αναδεχτεί σε ευρωπαϊκή δύναμη στην παραγωγή αιολικής ενέργειας. Με 59 τουρμπίνες στη Βόρεια Θάλασσα, 75 χιλιόμετρα μακριά από την ακτή του Callantsoog, η Ολλανδία προσβλέπει στον τίτλο της χώρας με το μεγαλύτερο θαλάσσιο αιολικό πάρκο στον κόσμο. Τίτλος που επίσης διεκδικούν η Μεγάλη Βρετανία, η Νότια Κορέα και οι ΗΠΑ στη Βόρεια Καρολίνα.

Σίγουρα ασχέτως εάν θα «κερδίσει» ή όχι, η Ολλανδία είναι μία από τις ευρωπαϊκές χώρες που σέβονται πολύ τόσο την αιολική ενέργεια όσο και το ηπειρωτικό κομμάτι της χώρας τους. Έτσι, έχει οδηγηθεί στην εκμετάλλευση της θαλάσσιας περιοχής της πολύ περισσότερο απ’ ό,τι η Βρετανία παρόλο που αριθμητικά –σε σχέση με τα θαλάσσια αιολικά πάρκα– κερδίζει η δεύτερη.

Ισπανία

Αν και η Ισπανία κατέχει την τέταρτη θέση στην παραγωγή αιολικής ενέργειας παγκοσμίως, τα «Επίκαιρα» την αναφέρουν τελευταία λόγω δύο σημαντικών ιδιαιτεροτήτων της. Η πρώτη έχει να κάνει με το ότι είναι η μόνη από τις ευρωπαϊκές χώρες που έχει δώσει μεγαλύτερη βαρύτητα στα ηπειρωτικά αιολικά πάρκα. Η δεύτερη έρχεται να συμπληρώσει την προαναφερθείσα διότι, αν και γίνονται μελέτες για θαλάσσια αιολικά πάρκα, οι πολίτες και οι τοπικές Αρχές αντιτίθενται στη δημιουργία τους. Η τοποθέτηση θαλάσσιων ανεμογεννητριών προσκρούει σε επιχειρήματα που μιλούν για μείωση του τουρισμού στις παράλιες περιοχές, για ενοχλητικό θόρυβο που θα προκληθεί από τη λειτουργία των γεννητριών, αλλά και για παρενόχληση των αποδημητικών πτηνών και των παρατηρητών τους.

Βάσει των παραπάνω, η Ισπανία είναι η μοναδική χώρα πανευρωπαϊκά που… φέρνει αντιρρήσεις στη δημιουργία θαλάσσιων αιολικών πάρκων. Αντιρρήσεις που συνήθως «πάνε πακέτο» με τα επίγεια πάρκα του είδους.


Ο μύθος του σίγουρου κέρδους των φωτοβολταϊκών

Εκατοντάδες είναι ήδη οι εταιρείες στην Ελλάδα, εισαγωγικές, κατασκευαστικές και μελετών, όπως και μεσάζοντες που πίστεψαν ότι ανακάλυψαν ένα νέο Ελντοράντο στην περίφημη πράσινη ανάπτυξη, δηλαδή την εκμετάλλευση της αιολικής και ηλιακής ενέργειας. Το έναυσμα το έδωσε ο νέος νόμος για την πράσινη ανάπτυξη, αλλά και οι προτροπές της κυβέρνησης και του ίδιου του πρωθυπουργού που ανήγαγε το θέμα σε «εθνικό στόχο» και σε πανάκεια για τα οικονομικά προβλήματα των νοικοκυριών αλλά και της εθνικής οικονομίας. Έτσι από το πουθενά, εν μία νυκτί σχεδόν, ξεφύτρωσαν εκατοντάδες εταιρείες που αναλαμβάνουν να εγκαταστήσουν σε σπίτια, χωράφια, βουνά κ.λπ. κάθε είδους εναλλακτική πηγή ενέργειας. Πόσο «πράσινη» είναι όμως και πόσο «ανάπτυξη»;

Τα περιβαλλοντικά προβλήματα έχουν αναπτυχθεί ήδη στην παρούσα έκδοση σε άλλο ρεπορτάζ. Εδώ θα αναλυθούν μερικοί μόνο παράγοντες αναφορικά με την ανάπτυξη και τις γενικότερες οικονομικές επιπτώσεις. Ας πάρουμε όμως τα πράγματα με τη σειρά. Η αιολική και ηλιακή ενέργεια, που πράγματι είναι σημαντικοί παράγοντες αξιοποίησης, θα έπρεπε να είχαν αναπτυχθεί εδώ και πολλά χρόνια στη χώρα μας. Ωστόσο, ούτε σε ερευνητικό ούτε σε επίπεδο παραγωγικής διαδικασίας και ανάπτυξης έγινε τίποτα μέχρι σήμερα. Αντίθετα, σε χώρες της Δυτικής Ευρώπης, που δεν έχουν ούτε στο ελάχιστο τη δική μας ηλιοφάνεια ούτε τη δυναμική του αέρα, εδώ και πολλά χρόνια υπήρξε συστηματική έρευνα και στη συνέχεια αξιοποίηση, με αποτέλεσμα να υπάρχουν οικονομικά οφέλη, χωρίς βέβαια να θίγεται, αφενός, το περιβάλλον και, αφετέρου, η συνολική παραγωγική διαδικασία. Μοναδική ίσως εξαίρεση που έφερε τη χώρα μας στην πρωτοκαθεδρία ήταν οι ηλιακοί θερμοσίφωνες.

Το μείζον, βέβαια, πρόβλημα στην Ελλάδα –που πολύ συχνά αναφέρεται και από τους πολιτικούς– είναι η ανάπτυξη και η ανταγωνιστικότητα. Βασική προϋπόθεση όμως για να υπάρξουν είναι η παραγωγή. Στο ερώτημα, λοιπόν, τι παράγεται σε αυτή τη χώρα, η ομόφωνη απάντηση που αβίαστα προκύπτει είναι σχεδόν τίποτα. Στην Ελλάδα του 21ου αιώνα δεν παράγονται ούτε βιομηχανικά προϊόντα ούτε έχουμε τεχνολογικά επιτεύγματα, ενώ καταφέραμε να μηδενίσουμε τη βιοτεχνία και με τις μεθόδους και την αμέριστη βοήθεια της ΕΕ, νεκρώσαμε και τη γεωργική παραγωγή, αφού οι αγρότες περιμένουν να ζήσουν από τις επιδοτήσεις και όχι από τις πωλήσεις και τις εξαγωγές των προϊόντων.

Σήμερα, ενώ το ζητούμενο είναι η παραγωγή, έστω και αγροτική, στο βωμό του εύκολου κέρδους κάποιοι προσπαθούν να πείσουν την πλειονότητα των αγροτών ότι μπορούν, αντί να παράγουν γεωργικά προϊόντα με κόπο και ιδρώτα, εύκολα να έχουν ένα σίγουρο εισόδημα παράγοντας ρεύμα για τη ΔΕΗ μέσω φωτοβολταϊκών ή αιολικών πάρκων. Εγγυώνται, μάλιστα, σίγουρο εισόδημα για 25 χρόνια, αφού η ΔΕΗ θα αγοράζει το ρεύμα στην τιμή των 55 λεπτών την κιλοβατώρα (0,55 ευρώ/KWH), ενώ προς τον καταναλωτή το χρεώνει κατά 0,17 ευρώ/KWH.

Στο παιχνίδι και οι τράπεζες

Για μεγαλύτερη άγρα πελατών, οι εταιρείες έχουν βάλει στο παιχνίδι και τις τράπεζες που προσφέρουν απλόχερα χρηματοδότηση, δηλαδή ένα ακόμα δάνειο που θα αποπληρωθεί σε 5 έως 7 χρόνια, σύμφωνα με τα λεγόμενά τους. Ωστόσο μια εμπεριστατωμένη έρευνα αγοράς δείχνει ότι ελάχιστες εταιρείες επιμένουν ότι η τιμή που θα αγοράζει η ΔΕΗ το ρεύμα από τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας θα είναι για 25 χρόνια 0,55 ευρώ. Αντίθετα, στέλεχος μεγάλης εταιρείας, μιλώντας στα «Επίκαιρα», παραδέχτηκε ότι στο μέλλον σταδιακά η τιμή θα μειωθεί, αρχίζοντας από το 2012, όπου θα κατέλθει στο 0,52 ευρώ και στη συνέχεια στο 0,49 ευρώ. Και φυσικά ακούγεται απόλυτα λογικό, αφού η ΔΕΗ, μπροστά στο ενδιαφέρον και τη ζήτηση μάλιστα που έχει δημιουργηθεί, δεν θα μπορεί επί μακρόν να χρηματοδοτεί-επιδοτεί αυτές τις μορφές ενέργειας από τη στιγμή που η ίδια τιμολογεί προς 0,17 ευρώ την κιλοβατώρα. Να σημειωθεί ότι το ίδιο έχει ήδη συμβεί στην Ισπανία όπου κι εκεί η κυβέρνηση και η εταιρεία ηλεκτρισμού αγόραζε ρεύμα από τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας υψηλότερα από ό,τι πουλούσε. Όμως πρόσφατα μείωσε την «εγγυημένη» τιμή κατά 40% από τους μεγάλους παραγωγούς και κατά 20% από τους ιδιώτες παραγωγούς. Αυτή τη στιγμή μάλιστα, όπως καταγγέλλουν συνδικάτα και καταναλωτές, η ισπανική κυβέρνηση, λόγω και των εκεί εθνικών οικονομικών προβλημάτων, ετοιμάζεται να προχωρήσει και σε νέα μείωση της «εγγυημένης» τιμής κατά 30%.

Αν λοιπόν το παράδειγμα της Ισπανίας επαναληφθεί και στη χώρα μας –που όλα αυτό δείχνουν–, τότε το υποσχόμενο κέρδος όχι μόνο δεν θα επιβεβαιωθεί, αλλά θα είναι και μηδενικό. Το μέγιστό όμως κακό για την εθνική οικονομία είναι η εξαφάνιση της παραγωγικής διαδικασίας στο γεωργικό και αγροτικό τομέα που θα μπορούσε να είναι μια στερεή, πλουτοπαραγωγική πηγή για τη χώρα, χωρίς να χρειάζεται να εισάγουμε οτιδήποτε καταναλώνουμε στην τροφική αλυσίδα.